فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نام­آوا (اسم صوت) از مقولة اسم است. به صداهای طبیعی و غیر طبیعی پیرامون انسان اطلاق می­گردد. از عناصر زنده و پویای زبان است و متعلّق به هر قوم و ملّتی است که از زبان استفاده می­کند. شهاب­ الدین محمد زیدری نسوی مؤلّف نفثةالمصدور (قرن هفتم)، درکنار جلوه ­های بلاغی فراوان از ظرفیت­های زبانی (نام­آواها) در این اثر بسیار استفاده نموده است. نفثةالمصدور به دلیل آمیختگی با زبان عربی از نام­آواهای متعدّد عربی نیز در کنار نام­آواهای فارسی بسیار بهره­مند گردیده است. در پژوهش حاضر ابتدا نام­آواهای فارسی و سپس عربی معرفی شده است، سپس تأثیرشان بر متن تحلیل گردیده­ است. هدف از پژوهش، با توجه به بسامد چشم­گیر نام­آواهای فارسی و عربی، تأثیر و جایگاه آن­ها در یک متن ادبی- تاریخی است. نام­آواهای عاطفی و غیر عاطفی در این متن به منظور توصیف حوادث تاریخی، مصائب و شکواهای فردی- اجتماعی استفاده شده است که بر فضاسازی، عینیت بخشی، تجسّم حوادث تاریخی و انتقال مفاهیم بثّ­ الشکوی تأثیر بسیاری گذاشته است. نام ­آواهای غیرعاطفی شامل اسامی حیوانات و صدای آن­ها، مظاهر طبیعت، اشیاء و نیز اصواتی با منشأ انسانی هستند. افزون بر این استفاده از نام­آواهای متفرقة فراوان فارسی و توالی ­نام­آواهای عربی با منشأ اصوات انسانی، بر تأکید نویسنده و تأثیرگذاری این ظرفیت زبانی صحه می­گذارد.