فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: رشد روزافزون جمعیت شهری در کشور ما باعث از بین رفتن تعادل بین شبکه‌های شهری و الگوهای طبیعی آنها شده است. این موضوع باعث کاهش کیفیت و سلامت سیستم‌های اکولوژیکی و عدم تعادل بین عوامل طبیعی و جمعیتی شده و لزوم توجه برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران به آماده‌سازی زمین و بارگذاری متناسب جمعیت و فعالیت‌ها با ظرفیت‌های طبیعی را آشکار می‌کند. بنابراین در این پژوهش هدف اصلی، تعیین پتانسیل‌های طبیعی حوضه آبخیز جاجرود جهت توسعه شهری، روستایی و صنعتی است.روش و داده‌ها: در این تحقیق با استفاده از معیارها و شاخص‌های اصلی ارزیابی پتانسیل اکولوژیکی و در نظر گرفتن محدودیت‌ها، با به کارگیری مدل تصمیم‌گیری VIKOR، استعداد و توانایی اراضی حوزه آبخیز جاجرود برای توسعه پایدار مراکز جمعیتی مورد ارزیابی قرار گرفت. ابتدا داده‌ها با توجه به اهداف و روش تحقیق گردآوری شد. سپس کلیه داده‌های جمع‌آوری‌ شده شامل نقشه‌های ارتفاعی، نوع خاک، نوع زمین، پوشش گیاهی، آبراه‌ها و گسل‌های اصلی استخراج و برای ارزیابی در مراحل بعدی آماده شد. در نهایت میزان مطلوبیت هر پیکسل نقشه برای توسعه شهری، روستایی و صنعتی تعیین شد.یافته‌ها: با توجه به مجموع نتایج به دست آمده از ارزیابی معیارهای بوم‌شناختی و سرانه آب منطقه و با در نظر داشتن محدودیت‌های موجود (کمیت آب، حریم گسل و رودخانه) می‌توان نتیجه گرفت شهرهای پردیس، بومهن، دماوند و لواسان  جهت توسعه آتی شرایط مناسب‌تر و محدودیت کمتری را دارا هستند.نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از ارزیابی معیارهای طبیعی، نشان می‌دهد تعدادی از سکونتگاه‌های واقع در حوضه آبخیز جاجرود، در مناطق با ظرفیت محدود از لحاظ بوم شناختی واقع شده‌اند که لازم است نسبت به ایمن‌سازی و جلوگیری از توسعه فیزیکی آن‌ها اقدام شود.نوآوری: ارزیابی پتانسیل‌های زیست محیطی همراه با محدودیت‌ها و خطرات احتمالی آن در حوضه آبخیز جاجرود به عنوان یک منطقه رو به رشد با وضعیت خاص طبیعی، اقتصادی و ارتباطی موضوعی است که تا کنون مغفول مانده و از نوآوری‌های تحقیقات آتی محسوب می‌شود.