شناسایی شرایط زمینه ای و مداخله ای در پرورش هوشیاری کارآفرینانه؛ (مطالعه کیفی تجارب زیسته ی بنیان گذاران شرکت های دانش بنیان مشهد)

نویسندگان

1 علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

4 گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید بهشتی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22059/jed.2023.305996.653409
چکیده

هدف: هدف این پژوهش، بررسی تجربه بنیان‌گذاران شرکت‌های دانش‌بنیان و شناسایی شرایط مداخله‌ای و زمینه‌ای در شکل‌گیری هوشیاری کارآفرینانه در آنان بود.روش پژوهش: در این پژوهش، از روش تحقیق گراندد تئوری سیستماتیک استفاده شده است و واحد تحلیل، مفاهیم مستخرج از روایت‌های مصاحبه شوندگان بود. جامعه آماری شامل تمامی کارآفرینان ۸۴ شرکت دانش‌بنیان واقع در شهر مشهد در سال ۱۳۹۹ بوده و مصاحبه عمیق با ۲۰ کارآفرین مدیر یا مسئول شرکت دانش‌بنیان صورت گرفت. حجم نمونه نیز بر اساس اشباع نظری پس از مصاحبه‌های عمیق تعیین شده است.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاکی از این است که شرایط مداخله‌ای و زمینه‌ای متعددی در پرورش هوشیاری کارآفرینانه نقش دارند. شرایط مداخله‌ای شامل کنش عاطفی و سازنده در خانواده، سرمایه اجتماعی رابطه‌ای، دیگرخواهی، خودپنداره مثبت، توانایی نفوذ اجتماعی و منش سازنده می‌باشند. همچنین، شرایط زمینه‌ای در شکلگیری هوشیاری کارآفرینانه شامل میدان آموزش، پیوندهای قوی و ضعیف، مدرنیته سیال و خانواده دموکراتیک هستند.نتیجه‌گیری: هوشیاری کارآفرینانه توانایی تشخیص فرصت‌های کارآفرینی را دارد و شناسایی و پرورش شرایط مداخله‌ای و زمینه‌ای می‌تواند در پرورش هوشیاری کارآفرینانه موثر باشد. پژوهش حاضر، به شناسایی عواملی که در شکل‌گیری هوشیاری کارآفرینانه در شرکت‌های دانش‌بنیان نقش دارند، پرداخته است و می‌تواند به صورت عملیاتی در سیاست‌گذاران و فعالان در حوزه کارآفرینی و شکل‌گیری شرکت‌های دانش‌بنیان مورد استفاده قرار گیرد.