تعیین مهمترین عوامل اثرگذار بر پذیرش کشت زعفران در روستاهای منتخب شهرستان سیرجان در مقابله با خشکسالی
نویسندگان
1 گروه سیاست و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22034/jargs.2024.447087.1094چکیده
هدف: به دلیل بحران کمآبی در بخش کشاورزی شهرستان سیرجان و خشک شدن باغات، کشاورزان به ناچار به سمت کشت محصولاتی گرایش پیدا کردهاند که علاوه بر مقاومت در برابر کمآبی و خشکسالی، درآمد قابل قبولی برای آنها به همراه داشته باشد. زعفران جزء محصولاتی است که در چند سال اخیر با استقبال کشاورزان مواجهه شده و با شرایط مطلوبی که دارد سبب بهبود رفاه روستائیان شده است. هدف از این مطالعه بررسی عوامل مختلفی همچون ویژگیهای اجتماعی- اقتصادی کشاورز، عوامل جغرافیایی، بازاریابی، ریسکپذیری، کانالهای ارتباطی و غیره که بر تصمیمگیری کشاورزان جهت پذیرش کشت زعفران اثر دارد، است. روش و داده: آمار و اطلاعات لازم توسط پرسشنامه که روایی و پایایی آن بررسی شده است، از ۱۶۵ کشاورز فعال در روستاهای منتخب شهرستان سیرجان که از نظر اقلیمی مساعد کشت زعفران هست، در سال ۱۳۹۹ جمعآوری شده است. در قالب الگوی لاجیت به تعیین رابطه بین این متغیرها و متغیر کیفی پذیرش کشت زعفران پرداخته شد. یافتهها: نتایج حاصل از برآورد مدل لاجیت نشان داد متغیرهای عامل بازاریابی، نوع مالکیت زمین، دفعات شرکت در کلاسهای ترویجی، عامل اقلیمی، عامل نهادهای و عامل کانالهای ارتباطی تأثیر مثبت و تعداد قطعات زمین تأثیر منفی بر پذیرش کشت زعفران دارد. نتیجهگیری: جهت بهبود وضعیت زندگی کشاورزان و تشویق به پذیرش کشتهای جایگزین، شناسایی مناطق مستعد کشت زعفران به همراه آموزش کشاورزان، فراهم کردن بازار فروش، ایجاد کانالهای ارتباطی فعال در بین کشاورزان و متخصصان امر توسط جهاد کشاورزی و تعاونیها باید در دستور کار قرار گیرد تا ریسک پذیرش کشت جایگزین توسط کشاورزان به حداقل برسد. نوآوری، کاربرد نتایج: این مطالعه در قالب الگوی لاجیت مجموعه جامعتر و وسیعتری از متغیرهای مؤثر بر پذیرش کشت جایگزین نسبت به اغلب مطالعات گذشته را در نظر گرفته و تاکنون مطالعهای در این زمینه در شهرستان سیرجان به عنوان یکی از مناطق جدید کشت این محصول که با کمآبی شدید روبهرو است، انجام نشده است.