تبیین ابنسینا از پدیدۀ دورجُنبانی
نویسندگان
1 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانش آموختۀ دکتری فلسفه اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.30497/ap.2021.239251.1485چکیده
یکی از پدیده های موردمطالعه در فراروانشناسی، دورجنبانی است که آن را از دو منظر تجربی و فلسفی می توان بررسی کرد. درحوزۀ تجربی به اثبات وجود این پدیده و درقلمرو فلسفی به امکان عقلی و تبیین وجود آن پرداخته می شود. برای فهم تبیین فلسفی ابن سینا از پدیدۀ دورجنبانی باید جایگاه اصل علیت، چگونگی تعامل نفس با ماده و نیز معانی طبیعت ازنظر وی را بازشناسیم. ابن سینا بدون انکار اصل علیت و با توسع معنای آن که علاوهبر علیت فیزیکی، علیت غیرفیزیکی را نیز دربر می گیرد، پدیدۀ دورجنبانی را مسئله ای طبیعی دانسته که مطابق با نظم کلی جهان و حاصل گسترش دامنۀ فعالیت نفس از محدودۀ بدن به جهان پیرامون آن است.