بررسی اثر تنش خشکی بر ارقام گلرنگ و ارائه حدود بحرانی تنش بر اساس دمای پوشش سبز گیاه
نویسندگان
1 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
2 مربی پژوهشی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
doi
10.22034/iwrj.2022.13839.2394چکیده
در مناطق کم باران، خشکی مهمترین تنش محیطـی است که تولید گیاهان را به شدت کاهش میدهـد. به منظور بررسی اثر تیمارهای مختلف آبیاری بر برخی صفات زراعی و عملکردی ارقام گلرنگ، آزمایشی به صورت کرتهای یکبار خـردشده در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی، در 3 تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی زرقان در سال زراعی 99-98 انجام شد. سطوح آبیاری(قطع آبیاری در مرحله تکمه دهی 1I، تامین 25، 50، 75 و 100درصد نیاز آبی تا پایان فصل رشد بترتیب 2I، 3I، 4I و 5I) به عنوان کرتهـای اصلی و ارقام محلیاصفهان، گلدشت، صفه و فرامان به عنوان کرتهای فرعی بودند. هر کرت فرعی شامل چهار ردیف کشت به طول 6 متر و فاصله ردیف و فاصله بوته روی ردیف بترتیب60 و 5 سانتیمتر بود. در پایان فصل زراعی صفاتی از جمله روز تا رسیدگی، ارتفاع بوته در زمان برداشت، عملکرد اندازهگیری گردید. شاخص تنش آبی گیاه و بهرهوری اقتصادی و فیزیکی آب محاسبه شد. تجزیه و تحلیلهای اقتصادی نیز انجام شد. میزان آب مورد نیاز هر تیمار به صورت روزانه با روش پنمن مانتیث محاسبه و با استفاده از کنتورهای حجمی اندازهگیری و تحویل گردید. دادههای بدست آمده با نرم افزارSAS تجزیه واریانس و مقایسه میانگینها با استفاده از آزمون LSD انجام شد. بالاترین عملکرد دانه در تیمار تامین 100 درصد نیاز آبی(5I) از رقم فرامان(2688 کیلوگرم در هکتار) و کمترین عملکرد دانه در تیمار قطع آب در مرحله تکمهدهی(1I) مربوط به ارقام صفه و محلی اصفهان بترتیب با عملکردهای 758 و 779 کیلوگرم در هکتار بود که در یک کلاس آماری بودند و تفاوت معنیداری با یکدیگر نداشتند. بیشترین میزان بهره وری آب آبیاری و بهره وری آب کل بترتیب مربوط به تیمار قطع آبیاری و تیمار آبیاری 75 درصد با مقادیر 383/0 و 274/0 کیلوگرم بر مترمکعب بود. بهرهوری اقتصادی آب نیز در تیمار آبیاری 75 بیشتر بود. با در نظر گرفتن کلیه شاخص ها، تیمار آبیاری 75 درصد بعنوان مناسب ترین تیمار آبیاری ارقام گلرنگ تشخیص داده شد.