تبیین مفهوم زیبایی در اندیشه ابنسینا با تکیه بر لذتشناسی
نویسندگان
1 دکترای حکمت هنر دینی، دانشگاه ادیان و مذاهب قم. ایران
doi
10.30497/ap.2020.239008.1479چکیده
ابنسینا مسئلۀ لذت را عمیقتر و گستردهتر از زیبایی بیان کرده است. او در برخی از مهمترین تالیفاتش تلاش کرده تصویر روشنی از موضوع لذت ارائه دهد. عباراتی که ابنسینا در کتابهای مختلفش در مورد لذت آورده اگر چه از جهاتی مشترکاند اما در هر کدام میتوان جزئیاتی یافت که نقش مهمی در تبیین مفهوم کلی لذت دارند. یکی از مسائلی که او در تبیین مسئله لذت به آن پرداخته است زیبایی است. عبارات ابنسینا نشان دهندۀ رابطۀ عمیق میان لذت و زیبایی است. موضوعی که در پژوهشهای زیباییشناسانه در اندیشه ابنسینا به آن چندان توجهی نشده و در بسیاری از آنها صرفا به تبیین عبارات ابنسینا در مورد جمال کفایت شده است. به نظر می رسد اگر موضوع زیبایی را در فرآیند لذتشناسی ابنسینا قرار دهیم امکان تبیین جدیدی از زیباییشناسی ابنسینا خواهیم داشت. از همین رو در این پژوهش به جایگاه زیبایی در موضوع لذت و تبیین چگونگی ارتباط زیبایی و لذت پرداخته شده است. یافتههای این پژوهش که به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است نشان میدهد؛ بر اساس لذتشناسی ابنسینا، زیبایی یا همان جمال در حقیقت کمال و خیر قوۀ مدرکه باصره یا سامعه است. به عبارت دیگر میتوان گفت که زیبایی ملائم این دو قوه میباشد.