تأثیر روش‌های مدیریت تناوب زراعی و علف‌کش بر پراکنش علف‌های هرز مزارع گندم

نویسندگان

1 استاد، پردیس دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تهران

2 استادیار، مؤسسۀ تحقیقات گیاه‌پزشکی، بخش تحقیقات علف‌های هرز، تهران، 5، استادیار، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

3 استادیار، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

4 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی کرمانشاه، بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی

5 استاد، پردیس دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijfcs.2014.53562
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر تناوب زراعی و علف‌کش‌ها بر پراکنش علف‌های هرز، مطالعه‌ای در92 مزرعۀ گندم آبی استان کرمانشاه طی سال‌های 1390-91 انجام گرفت. آنالیز چندمتغیره توسط آنالیز کاهشی(RDA)  نشان‌دهندۀ ارتباط ترکیب و فراوانی گونه‌ای جوامع علف‌های هرز با روش‌های مدیریتی اعمال‌شده بود. مؤلفه‌های اول و دوم RDA 57 درصد واریانس پراکنش گونه‌ها را تحت تأثیر تناوب زراعی، 9/74 درصد را تحت تأثیر ترکیب علف‌کش‌های باریک‌برگ‌کش و تناوب و 3/58 درصد را تحت تأثیر ترکیب علف‌کش‌های پهن‌برگ و تناوب زراعی تشریح می‌کند. بیشترین تأثیر مربوط به کشت متوالی گندم بودکه با علف‌های هرز چچم (Lolium rigidum)، جودره (Hordeum spontaneum)، یولاف وحشی (Avena ludoviciana)، سنگدانه (Lithospermum arvense) و خونی واش (phalaris brachystachys) همبستگی مثبت داشت. کاربرد علف‌کش کلودینافوپ پروپارژیل و تناوب‌های گندم با جو و چغندر‌قند همبستگی ضعیفی با علف‌های هرز نازک‌برگ داشت. علف‌های هرز خردل وحشی (Sinapis arvensis)، گلرنگ وحشی (Carthamus oxycantha)، ماشک مریوانی (Vicia assyriaca) و بی تی راخ (Galium tricurnutum) در تناوب‌های گندم - جو و کاربرد علف‌کش‌های توفوردی، تری بنورون متیل و سولفوسولفورون به‌خوبی کنترل نشدند و از تراکم زیادی برخوردار بودند.