تحلیل تطبیقی رویکرد فرهنگی زنانه نویسی در رمان ذاکرة الجسد و هرس بر پایه نظریه الین‌شوالتر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی ، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

3 استاد، گروه زبان و ادبیات عربی ، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

doi
10.22126/jccl.2023.8913.2482
چکیده

امروزه ایده‌ها و الگوهای فمینستی، ابزار مناسبی برای شناخت فمنیستی بودن یک اثر ، نویسنده آن و نیز میزان برخورداری‌اش از سازوکارهای فمنیستی است. در این میان، نظریه رویکردهای چهارگانه «الین­شوالتر» منتقد و نظریه‌پرداز مطرح آمریکایی قرن بیستم، اعم از رویکرد زیست ­شناختی، فرهنگی روانکاونه و زبانی این فرصت را برای نقد سنت نوشتار زنانه اثر فراهم می‌سازد و با اتکا بر آن می­توان جایگاه زنان را در آثار ادبی نویسندگان زن و نویسندگان مرد شناخت. از این‌رو پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی سعی نموده تا یک رمان احلام مستغانمی با عنوان ذاکرة الجسد و یک رمان از نسیم مرعشی با عنوان هرس را برای نقد نوشتار زنانه انتخاب کند و آن را بر حسب رویکرد فرهنگی از رویکردهای چهارگانه الین‌ شوالتر، مورد واکاوی قرار دهد تا تصویر روشن­تری از وضعیت زنان و ایده‌­ها و آرمان­های آنها بدست آورد. مطابق با دستاوردهای تحقیق و با توجه تعلق رمان‌های مورد بحث به مرحله فمینیسم از سنت نوشتاری الین­شوالتر نشانه ­های رویکرد فرهنگی زنانه­نویسی در هر دو اثر مورد  بحث نمایان است، و مطابق مولفه مصداق‌های حاکمیت مردسالاری، حاکمیت تابوهای سنتی و عادت‌ها و باورهای زنانه، در هر دو اثر ذاکرة الجسد احلام  مستغانمی و هرس نسیم  مرعشی بیشتر بازتاب کرده است.