شناسایی ارقام متحمل کلزا با استفاده از شاخص‌های تحمل به خشکی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

2 استاد، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

3 دانشیار، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

4 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

doi
10.22059/ijfcs.2014.53566
چکیده

کمبود آب از مهم‌ترین مشکلات تولید موفق محصولات کشاورزی در کشور ایران است. این پژوهش به‌منظور بررسی شاخص‌های تحمل به تنش و شناسایی ژنوتیپ­های متحمل به خشکی ارقام کلزا انجام گرفت. در این آزمایش 28 رقم کلزا در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در دو محیط رطوبتی نرمال و تنش خشکی ارزیابی شد. به‌منظور ارزیابی تحمل به خشکی از شاخص حساسیت به خشکی (SSI) فیشر و مورر، شاخص­های تحمل (TOL) و متوسط تولید (MP) روزیل و هامبلین و شاخص­های میانگین هندسی تولید (GMP) و تحمل به تنش (STI) فرناندز استفاده شد. براساس نتایج همبستگی شاخص­های تحمل با عملکرد دانه، شاخص­های STI، GMP و MP مناسب‌ترین شاخص­ها برای شناسایی و معرفی ارقام متحمل به خشکی شناخته شدند. مقایسة میانگین شاخص­ها براساس شاخص STI، نشان داد که رقم Nk fair متحمل­ترین، و رقم Rpc 2023، حساس­ترین رقم به شرایط تنش خشکی بودند. نمودار سه­بعدی براساس Yp، Ys و STI نیز نشان داد که ارقام Nk fair و Oase ضمن داشتن عملکرد زیاد در شرایط عدم تنش دارای عملکرد به‌نسبت خوب و قابل قبولی در شرایط تنش‌اند؛ ازاین‌رو این ارقام برای اصلاح و ایجاد ارقام متحمل و دارای تولید زیاد در شرایط خشکی مناسب‌اند.