آنالیز معکوس برداشت‌های مغناطیسی به‌منظور یافتن بی‌هنجاری‌ها‌‌ی محلی با استفاده از الگوریتم ژنتیک

نویسندگان

1 گروه مهندسی اکتشاف نفت، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران

2 گروه مهندسی معدن، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند

3 گروه مهندسی اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان

4 گروه مهندسی اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jesphys.2014.50638
چکیده

روش­های ژئوفیزیکی، نقش مهمی در اکتشاف منابع زیرزمینی به‌ویژه اکتشاف کانی­های فلزی و غیرفلزی، مخازن هیدروکربوری، آب­های زیرزمینی و تحقیقات زمین­شناسی و مهندسی بر عهده دارند. روش­های مغناطیس­سنجی از جمله روش­های ژئوفیزیکی هستند که کاربرد عمده­ای در یافتن بی‌هنجاری‌ها‌‌ی مغناطیسی حاصل از کانی­های فلزی، به‌ویژه کانسارهای آهن دارند. در بررسی داده­های مغناطیس­سنجی، یکی از اهداف عمده، تفکیک بی‌هنجاری‌ها‌‌ی مغناطیسی در مقیاس­های گوناگون، به‌ویژه تفکیک بی‌هنجاری‌‌های محلی از بی­هنجاری‌‌های ناحیه­ای است. بدین منظور، می­توان بی­هنجاری ناحیه­ای را درحکم یک صفحه در نظر گرفت و با مقایسه مقادیر اندازه­گیری شده روی زمین و مقادیر شبیه­سازی شده از صفحه، بی­هنجاری‌‌های محلی را تفکیک کرد. تعیین معادله بهترین صفحه­ای که بتواند بر بی­هنجاری‌‌های ناحیه­ای برازش داده شود، نقش بسیار مهمی در تعیین بی­هنجاری‌‌های محلی دارد. به‌منظور برازش بهتر صفحه به بی‌هنجاری‌ها‌‌ی ناحیه­ای، می‌توان از روش­های معکوس استفاده کرد، زیرا این روش­ها نسبت به روش­های سنتی نیاز به زمان کمتری دارند و جواب نهایی نیز دقت بیشتری دارد. روش­های معکوس مبتنی بر بهینه‌سازی، در مدل­سازی و بررسی تابع‌های غیرخطی کاربرد ویژه­ای دارد و با توجه به پیشرفت علوم رایانه، روش­های بهینه­سازی پیشرفته­ای با الهام‌گیری از فرایند طبیعی طراحی شده­اند که کاربرد گسترده­تری دارند. در این مقاله، از روش آنالیز معکوس مبتنی بر الگوریتم ژنتیک به­منظور کمینه‌‌سازی تابع هدف استفاده شده است. تابع هدف به‌صورت معادله صفحه درجه دومK=│A×x2+B×y2+C×x×y+D×x+E×y+F-z│ است که بهینه کردن ضرایب ،  ، ، ،  و  موضوع مورد بررسی مقاله حاضر است. نتایج به‌دست آمده، نشان­دهنده تفکیک صحیح بی‌هنجاری‌ها‌‌ی ناحیه­ای از بی‌هنجاری‌ها‌‌ی کلی است و نتایج بسیار امیدبخشی در شناسایی بی‌هنجاری‌ها‌‌ی محلی و پیشنهاد نقاط مناسب به­منظور عملیات حفاری، حاصل شده است.