روایت زنانه از جنگ در هرس نسیم مرعشی و زارهای زنی به نام بیروت حنان الشیخ

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات تطبیقی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

doi
10.22126/jccl.2024.9455.2530
چکیده

«نوشتار زنانه»، از رویکردهای مطرحِ نقد فمینیستی، روایت زنانه را متمایز از نوشتار مردان می­داند؛ این تفاوت در کاربرد واژگان عاطفی، رنگ­ واژه­ ها، سوگندواژه ­ها، عبارات تعلّلی و مشدّدها و ویژگی­های نحوی همچون کاربرد جملات دعایی (نفرین و دعا)، جملات توصیفی، جمله‌های پرسشی به شکل حدیث نفس، جملات کوتاه و ساده­نویسی نمود می‌یابد. موضوعاتی همچون فراموش­شدگی زنان، مردستیزی، خودجویی، دغدغه­ زیست و غلبه­ عشق رمانسی نیز از محتواهای زنانه است. نسیم مرعشی در هرس و حنان الشیخ، نویسنده زن لبنانی، در زارهای زنی به نام بیروت، زوایای مختلفی از موقعیت و جایگاه زنان در خانواده و جامعه جنگ ­زده را ترسیم کرده‌­اند. در پژوهش حاضر، به روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد تطبیقی، روایت زنانه از جنگ در این دو رمان و تأثیر جنگ بر زندگی زنان و محدودیت ­های جنسیتی آنان در جامعه­ مردسالار توصیف و نشان داده شده که نویسندگان زن بیشتر بر عواقب خانمان­ برانداز جنگ تأکید دارند و براساس روحیات زنانه خود، با بیان عاطفی، غم و فداکاری­هایشان در جنگ را روایت کرده­اند و هیچ ­گاه ستایشگر جنگ نبوده­ اند. هر دو نویسنده، با بهره ­گیری از تعابیر عاطفی زنانه، ذکر رنگ­ واژه­ ها، سوگند و جملات دعایی و عاطفی و پرسشی، ساده­ نویسی و جملات کوتاه به مضامینی همچون نقد فراموش‌شدگی زنان، مردسالاری، خودجویی، عشق و... پرداخته اند.