فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با بررسی آثار شاعران و نویسندگان در طول تاریخ با ادیبان و شاعرانی مواجه می‌شویم که از وضعیت موجود جامعۀ خود در زمینه­ های مختلف بیزاری جسته­ اند. این ناقدان به­دلیل برخورداری از روحیه‌ای انتقادی نمی­ توانند به­راحتی از این ناهنجاری­ها بگذرند؛ بنابراین به شیوه­ های گوناگون بسته به شرایط حاکم بر جامعه، کاستی­ها و انحرافات را به منظور آگاه‌کردن مردم و اصلاح این ناهنجاری­ها مورد انتقاد قرار می ­دهند. در این ارتباط ابوالعلاء معرّی و عبید زاکانی دو تن از ادیبان بزرگ در ادب عربی و فارسی هستند که ناهنجاری­های اخلاقی و اجتماعی دوران خود را در قالب نقد اجتماعی بیان کرده­اند. لذا در این پژوهش بر اساس«روش تطبیقی» نقد هر یک از این دو شاعر بر اوضاع اجتماعی دوران خود را مورد بررسی قرارداده­ ایم که با بررسی زمینه ­های مشترک اجتماعی در اشعار این دو شاعر دریافتیم، هر دو از شعر خود به ­عنوان سلاحی برنده برای بیان مسائل اجتماعی استفاده کرده تا بتوانند ناهنجاری­ هایی نظیر: بی­ عدالتی و ستمگری طبقات حاکم، حیله و فریب­کاری، زهد ریایی، جهل و سادگی مردم و دیگر انحرافات موجود در جامعۀ خود را مورد انتقاد قرار دهند.