ارزیابی توزیع فضایی و سطح دسترسی ایستگاههای آتشنشانی شهر نیشابور با استفاده از تحلیل شبکه در GIS
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری و روستایی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایـران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری و روستایی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایـران
3 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری و روستایی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایـران
doi
10.22034/jargs.2024.435907.1084چکیده
هدف: با توجه به حیاتی بودن سرعت عملکرد مراکز آتشنشانی در رسیدن به محل حادثه و نیاز به بررسی توزیع فضایی این مراکز برای مشخص کردن مناطق دور از سطح پوشش استاندارد، هدف اصلی از مقاله حاضر، مشخص نمودن توزیع فضایی - زمانی ایستگاههای آتشنشانی شهر نیشابور و تعیین مناطق خارج از سطح پوشش است تا در نتیجه مناطق نیازمند به ساخت این مراکز مشخص گردد. روش و داده: روش تحقیق توصیفی – تحلیلی است و روش گردآوری دادهها به صورت کتابخانهای و میدانی بوده است. دادههای مورد استفاده در این تحقیق، داده راهها، ایستگاههای آتشنشانی و محدوده شهر نیشابور است. سپس برای تحلیل توزیع فضایی – زمانی ایستگاههای آتشنشانی در مسیرها، از افزونه تحلیل شبکه در نرمافزار arcgis 10.8 استفاده گردید. یافتهها: نتایج تحقیق نشان داد که توزیع فضایی – زمانی ایستگاههای آتشنشانی شهر نیشابور، در زمان استاندارد (۴ دقیقه) رسیدن به محل وقوع حادثه، فقط در مرکز شهر مطلوب است؛ اما حاشیه غرب، شمال، شمال غربی، جنوب و جنوب غربی شهر، تحت پوشش این مراکز، در محدوده زمانی استاندارد نیستند. نتیجهگیری: نتایج به دست آمده و تحلیل فضایی سطح شهر نیشابور، بیانگر این مطلب است که حدود ۲۵ کیلومترمربع از محدوده حاشیه شهر نیشابور، در محدوده عدم دسترسی مراکز آتشنشانی و ۱۴ کیلومترمربع از مرکز شهر، در محدوده دسترسی قرار دارند؛ بنابراین اولویت ساخت مراکز آتشنشانی جدید، در مناطق حاشیه شهر به خوبی نمایان است. بر اساس یافتههای این تحقیق، میتوان به این نتیجه رسید که به دنبال گسترش افقی شهر، تأسیس کاربریهای ضروری بسیار حائز اهمیت است؛ بنابراین میتوان با استفاده از روشهای نوین چون سیستم اطلاعات جغرافیایی و ابزارها و افزونههای پرکاربرد آن، در زمینه بررسی و تجزیه و تحلیل کاربریهای شهری، قدم برداشت. نوآوری: بررسی توزیع فضایی ایستگاههای آتشنشانی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و ارزیابی سطح دسترسی به محل حادثه با در نظر گرفتن محدودیتها. همچنین نتایج این تحقیق، میتواند مدیران شهری را در منطقه مورد مطالعه، در شناسایی و تأسیس ایستگاههای آتشنشانی بیشتر و منطقیتر، کمک کند.