شناسایی محرکهای اصلی کسبوکارهای تعاونی کشاورزی استان آذربایجان شرقی
نویسندگان
1 دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، پژوهشگر پسادکتری صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور
doi
10.22034/jargs.2024.427557.1074چکیده
هدف: با توجه به جدید بودن رویکرد آیندهپژوهی، مطالعات اغلب در پاسخ به چالشهای نوظهور انجام مییابد که در حیطه مطالعات روستایی عوامل مؤثر در کسبوکارهای تعاونی کشاورزی بالأخص در استان آذربایجان شرقی شناسایی نشده است. برای پر کردن شکاف پژوهشی، تحقیق به دنبال شناسایی محرکهای اصلی کسبوکارهای تعاونی کشاورزی استان آذربایجان شرقی برای افق ۱۰ ساله (۱۴۱۰) است.روش و داده: تحقیق حاضر بر اساس هدف از نوع کاربردی بوده و از لحاظ ماهیت و روش از نوع توصیفی- تحلیلی، از بعد زمان مبتنی بر رویکرد آیندهنگاری است. نتایج حاصل از بررسی استنادی برای شناسایی محرکهای اصلی آینده کسبوکارهای تعاونی کشاورزی در استان آذربایجان شرقی بهصورت ماتریس تحلیل اثرات متقابل (میزان تأثیرگذاری از صفر الی سه) برای تحلیل در نرمافزار میکمک بهصورت پرسشنامه محققساخته، در اختیار پاسخگویان قرار داده شده است. تعداد ۳۱ نفر کارشناس و خبره شناسایی شد.یافتهها: روند تحلیل ساختاری تأثیرات متقابل عوامل بر یکدیگر ماتریسی با ابعاد ۴۰×۴۰ تشکیل شد. ماتریس بر اساس شاخصهای آماری با تعداد چهار بار چرخش دادهای از مطلوبیت ۹۶ درصدی برخوردار است که نشان از روایی بالای پاسخهاست. درجه پرشدگی ماتریس ۹۱ درصد است که نشان میدهد عوامل انتخابشده تأثیر زیاد و پراکندهای بر همدیگر داشتهاند و درواقع سیستم از وضعیت ناپایداری برخوردار بوده است.نتیجهگیری: متغیر «تصور تعاونی بهعنوان یک نهاد انسانی برای ایجاد محصولات و خدمات در شرایط عدم قطعیت» در رتبه اول تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفت. متغیر «کسبوکارهای تعاونی کشاورزی بهعنوان یک مداخلهگر مؤثر در توسعه روستایی برای کاهش فقر روستایی و بهبود امنیت غذایی» و تمرکز بر روی نهادههای تولیدی مناسب جهت افزایش محصولات کشاورزی و کاهش هزینههای تولید و اطمینان از تقاضای مناسب در رتبهبندی نهایی عوامل کلیدی مؤثر بر سیستم، بهعنوان محرکهای اصلی شناسایی شدند.نوآوری، کاربرد نتایج: نوآوری، ارائه عوامل کلیدی و مؤثر دارای قابلیت تعمیم است به این معنا که بتوانند روابط علت و معلولی فرآیندهای تغییر را که بر کسبوکارهای تعاونی کشاورزی در این منطقه تأثیر میگذارند و قابل عملیاتی بوده و آرمانی نیستند، توصیف نمایند؛ بنابراین رسالت این مطالعه کمک به توسعه فرآیندهای تصمیمگیری در سطح منطقه است.