فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: درک اثرات خشکی بر محصولات کشاورزی یکی از مسائل مهم در امنیت غذایی است. لذا در این تحقیق از شاخص شناسایی خشکی  (RDI) و شاخص شناسایی خشکی مؤثر (eRDI) که بارش مؤثر را در محاسبات لحاظ می‌کند، به منظور تعیین عملکرد گندم دیم استان خراسان شمالی استفاده شده است. روش و داده: به منظور اعمال بارش مؤثر از ۴ روش شامل روش‌های فائو، اداره عمران و آبادانی آمریکا و دو روش سرویس حفاظت خاک آمریکا و مقایسه بین آن‌ها استفاده شد. شاخص‌ها با استفاده از داده‌های ماهانه بارش و دمای ماهانه ایستگاه‌های هواشناسی استان اجرا و با عملکرد تولید گندم در دوره‌­های مختلف زمانی مقایسه و ضریب همبستگی بین دو روش و عملکرد تولید گندم تعیین شد. در نهایت با استفاده از آزمون من کندال و تخمین‌گر سن به بررسی روند عملکرد گندم دیم در شهرستان‌های مختلف پرداخته شد. یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که بین روش‌های مختلف تعیین بارش مؤثر تفاوت چندانی وجود ندارد. همچنین آماره آزمون نیز تفاوت معنی‌داری بین 2 شاخص مورد بررسی نشان نداد. لیکن نتایج تحلیل ضریب همبستگی شاخص‌ها با عملکرد گندم در مقیاس‌های زمانی مختلف نشان داد که علیرغم نتایج بهتر روش eRDI، عملکرد تولید هر شهرستان به مقادیر بارش دوره زمانی خاصی حساس‌تر است. نتیجه‌گیری: نتایج مشابه روند دو آزمون مورد بررسی نشان داد که روند منفی معنی‌دار در تولید گندم دیم ایستگاه‌های بجنورد و اسفراین و روند مثبت غیرمعنی‌دار در سایر شهرستان‌ها وجود دارد. نوآوری، کاربرد نتایج: نوآوری این تحقیق اعمال بارش مؤثر در شاخص eRDI و مقایسه روش‌­های تجربی مختلف تعیین آن جهت ورود به معادلات شاخص مزبور است. این استان به دلیل شرایط خاص اقلیمی و نقش مهم آن در تولید گندم کشور دارای اهمیت خاصی است که تاکنون مطالعات خشک­سالی کشاورزی چندانی در آن صورت نگرفته است و اهمیت موضوع را در امنیت غذایی منطقه مشخص می‌­سازد.