برآورد پارامترهای سینماتیک چشمه و فاکتور کیفیت مستقل از بسامد امواج بُرشی با استفاده از شتاب‌نگاشت‌‌‌‌های زمین‌لرزه‌های اهر- ورزقان 1391

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوفیزیک، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 استادیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 دانشیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2014.36693
چکیده

در این تحقیق، شتاب‌نگاشت‌‌­های جنبش نیرومند زمین، ثبت شده در طی دو زمین‌لرزه 21 مرداد 1391 در ناحیه اهر - ورزقان به‌منظور برآورد پارامترهای چشمه و میرایی بخش بسامد بالای امواج بُرشی مورد استفاده قرار گرفت. پارامترهای چشمه از 110 شتاب‌نگاشت‌‌ سه مولفه­ای مربوط به دو زمین‌لرزه با بزرگای گشتاوری 5/6 و 4/6 در فاصله کانونی 22 تا 206 کیلومتر به‌دست ­آمد. برای این منظور با استفاده از روش مدل­سازی معکوس تعمیم­یافته، فاکتور کیفیت امواج بُرشی و بسامد گوشه برای هر زمین‌لرزه و در ایستگاه‌های گوناگون برآورد شد. با مدل‌سازی وارون پیش‌گفته میانگین پارامترهای چشمه برآورده شده برای دو زمین‌لرزه به‌ترتیب برابر  (dyn-cm)26 + E04/1 = ،25 E+26/3 = ،  Hz13/0=  ،17/0 =  ،km 59/13 =  ، 19/8 = ، bars 74/86 = ، 02/32 = ، cm 04/110 =  ، 39/50 = ، sec 13/9= ، 51/5 =  به‌دست آمد و بزرگی گشتاور برابر 5/6 =  ،2/6 =  برآورد شد که سازگاری خوبی با مقادیر به‌دست آمده از مدل‌سازی امواج دورلرز که دانشگاه هاروارد گزارش کرده است، دارد. میانگین فاکتور کیفیت امواج بُرشی در بازه بسامدی 01/0 تا 15 هرتز برای پوسته بالایی در محدوده 71 تا 561 محاسبه شد که برای ایستگاه‌ها در فواصل نزدیک دارای مقادیر کمتر (جذب بالا) و برای ایستگاه‌های دورتر مقادیر بزرگ‌تر (جذب کم) محاسبه شد که با جذب بسامد بالا در حوزه نزدیک به‌خوبی هم‌خوانی دارد. مقدار میانگین فاکتور کیفیت امواج بُرشی برای منطقه مورد بررسی، 276 برآورد شد.