نمایش کانال‌های مدفون با استفاده از روش تحلیل مولفه‌های اصلی

نویسندگان

1 استاد، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری ژئوفیزیک، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوفیزیک (لرزه‌شناسی)، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران

4 استادیار، دانشکده معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران

doi
10.22059/jesphys.2014.36695
چکیده

امروزه تحلیل سری‌های زمانی در مطالعات لرزه‌ای دارای کاربردهای فراوانی هستند. با توجه به اینکه زمین در مقابل انتشار امواج لرزه‌ای مانند یک فیلتر پایین‌گذر عمل می‌کند، موجب تغییر محتوای بسامدی امواج لرزه‌ای با زمان می‌شود. نمایش زمان – فرکانس یکی از ابزارهای مناسب تحلیل سیگنال‌های لرزه‌ای با محتوای فکانسی متغیر با زمان می‌باشند. تجزیه طیفی یک داده سه‌بُعدی لرزه‌ای، به‌ازای هر بسامد مکعبی هم‌بُعد با خود داده لرزه‌ای ایجاد می‌کند. استفاده هم‌زمان از این حجم زیاد داده، هم از نظر محاسباتی و هم از نظر تفسیری ‌بسیار مشکل است. روش‌های گوناگونی برای کاهش حجم داده‌ها و در عین حال استفاده از تمامی اطلاعات موجود در هر مکعب‌های تک بسامد وجود دارد. در روش برانبارش رنگی، تصاویر RGB با استفاده از سه مقطع تک‌بسامد مجزا تهیه و اطلاعات مورد استفاده در نمایش، نسبت به روش تک‌بسامد سه برابر می‌شود. با این وجود، حجم زیادی از اطلاعات هنوز نادیده گرفته ‌شده است. به‌منظور حل این مشکل روش آنالیز مولفه‌های اصلی برای کاهش حجم داده‌ها و استفاده از تمام اطلاعات موجود، پیشنهاد گردید. در این مقاله به‌منظور شناسایی کانال‌های مدفون در داده‌های لرزه‌ای سه‌بعدی ابتدا با تولید تصاویر تک‌بسامد و برانبارش رنگی آنها وابستگی کیفیت تصاویر تولیدی آنها به مولفه‌های بسامدی انتخابی نشان داده می‌شود و در ادامه با اِعمال روش تحلیل مولفه‌های اصلی روی تصاویر تک‌بسامد فقط با تولید یک تصویر که شامل همه مولفه‌های بسامدی است، این وابستگی برطرف می‌شود. نتایج به‌دست آمده نشان داد که تصاویر حاصل از تحلیل مولفه‌‌های اصلی، جزئیات بیشتری دارند و شاخه‌‌های کانال را دقیق‌تر از سایر روش‌‌ها نشان می‌‌دهند.