اثر چینش باد و چینه‌بندی بر تنظیم کژفشار

نویسندگان

1 مربی، گروه هواشناسی دانشگاه علوم دریایی امام خمینی(ره) نوشهر، ایران

2 دانشیار، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2014.36701
چکیده

بنابر تعریف، تنظیم کژفشار به برقراری حالت خنثی از نظر ناپایداری کژ فشار دراثر فعالیت پیچک­ها گفته می­شود و هنگامی رخ می‌دهد که شرط لازم چارنی- استرن-پدلاسکی برای پایداری برآورده شود. برای برآورده ساختن شرط‌های چارنی- استرن از روش‌هایی شامل بی‌نهایت شدن بسامد شناوری سطح زمین و یا حذف چینش باد در سطح زمین و یا ترکیبی از این دو استفاده می‌شود. در تنظیم کژفشار، با افزایش فعالیت پیچکی، شیب تاوایی پتانسیلی کاهش می‌یابد یا حذف می‌‌شود. با در نظر گرفتن مرز زبرین (وردایست) شرط ناپایداری چارنی- استرن تغییر می‌کند و دیگر نیازی به بی‌نهایت شدن بسامد شناوری یا صفر شدن چینش باد در سطح زمین نیست و پایداری هنگامی حاصل می­شود که چینش باد در مرزهای زبرین و زیرین علامت­های متفاوت داشته باشند. حذف شیب تاوایی پتانسیلی پایه در فرایند تنظیم کژفشار موجب کاهش بسامد شناوری با ارتفاع می­شود. در این مقاله تنظیم کژفشار با در نظر گرفتن مرز زبرین حل و نشان داده می­شود که در وضعیت تنظیم کژفشار، بسامد شناوری با افزایش ارتفاع، کاهش می­یابد، چینش باد ضعیف است و شار پیچکی نیز در اثر حذف تاوایی پتانسیلی حالت پایه افزایش می­یابد. همچنین نشان داده می­شود که در صفحه ، اثر کاهش تراز باد بیشینه بر رشد امواج جوّی را تغییر در میزان کاهش بسامد شناوری با ارتفاع خنثی می­کند.