مکان‌یابی QTLهای کنترل‌کنندۀ یون‌های سدیم و پتاسیم در ریشه و اندام هوایی گندم تحت شرایط نرمال و تنش شوری

نویسندگان

1 استاد، پژوهشکدۀ بیوتکنولوژی کشاورزی کرج

2 استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

3 استادیار، پژوهشکدۀ بیوتکنولوژی کشاورزی کرج

4 مربی مؤسسۀ تحقیقات اصلاح و تهیۀ نهال و بذر کرج

5 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

6 دانشیار پژوهشکدۀ بیوتکنولوژی کشاورزی کرج

7 استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

doi
10.22059/ijfcs.2014.53531
چکیده

مشخص شده است که خروج یون سدیم و نسبت K+/Na+ بیشتر در گندم با تحمل به شوری ارتباط دارد، بنابراین به‌منظور شناسایی QTLهای دارای تأثیرات افزایشی برای مقدار یون‌های سدیم و پتاسیم در ریشه و اندام هوایی گندم، 319 لاین نوترکیب خالص (RIL F7) گندم نان، حاصل از تلاقی رقم روشن (متحمل به شوری) و رقم فلات (حساس به شوری)، به همراه والدین و دو شاهد (ارگ، مغان 3) در قالب دو طرح مجزا (تنش و نرمال) به‌صورت بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط گلخانه‌ای در سال 1391 ارزیابی شدند. صفات مورد بررسی در این تحقیق عبارت بودند از مقدار سدیم و پتاسیم ریشه و اندام هوایی، نسبت پتاسیم به سدیم ریشه و اندام هوایی و نسبت جابه‌جایی سدیم و پتاسیم از ریشه به اندام هوایی. از 730 نشانگر (709 نشانگر دارت و 21 نشانگر SSR) در تهیۀ نقشۀ پیوستگی استفاده شد. طول نقشۀ پیوستگی 71/4505 سانتی‌مورگان و متوسط فاصلۀ بین دو نشانگر 17/6 سانتی‌مورگان بود. در مجموع 31  QTLافزایشی به‌وسیلۀ نرم‌افزار QTL Cartographer با استفاده از ارزش فنوتیپی هر یک از تیمارها به‌طور جداگانه شناسایی شد. نتایج نشان داد که مسیرهای بیوشیمیایی تجمع یون سدیم و پتاسیم به احتمال زیاد جدا هستند و نیز صفات مقدار سدیم اندام هوایی، نسبت جابه‌جایی سدیم و پتاسیم از ریشه به اندام هوایی را می‌توان به‌عنوان شاخص‌های مهمی در انتخاب ارقام متحمل به حساس [m1] در شرایط تنش شوری به‌کار برد.  [m1]؟؟؟