کارایی برخی جدایه‌های ریزوبیومی بومی مولد ACC-دآمیناز در تعدیل تأثیرات سوء اتیلن تنشی بر شاخص‌های رشد کلزا (.Brassica napus L)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد گروه مهندسی علوم خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijfcs.2014.53533
چکیده

     در این پژوهش، توانایی 32 جدایۀ ریزوبیومی بومی (26 جدایه متعلق به گونۀ سینوریزوبیو[j1] م ملیلوتی (Sm)، 4 جدایه متعلق به گونۀ ریزوبیوم لگومینوزاروم بیووار فازئولی (Rlp) و 2 جدایه متعلق به گونۀ ریزوبیوم لگومینوزاروم بیووار ویسیه (Rlv)) متحمل به شوری، برای استفاده از ACC به‌عنوان تنها منبع تأمین‌کنندۀ نیتروژن در محیط کشت RMM ارزیابی شد. براساس نتایج، 25 جدایه برای ACC-دآمیناز مثبت ارزیابی شدند و جدایه­ها براساس رشد در محیط RMM حاوی ACC در سه گروه قوی، متوسط و ضعیف طبقه‌بندی شدند. در مرحلۀ بعد، آزمون گلخانه‌ای در گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه تهران در سال 1390، با هدف بررسی کارایی 2 جدایۀ قوی (Rlp281R و Sm103R)، 1 جدایۀ ضعیف (Sm29R) و به‌همراه تیمار شاهد، برای بهبود شاخص‌های رشد کلزا تحت تنش شوری 0، 3، 6 و 9 دسی‌زیمنس بر متر، به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد مایه‌زنی با جدایۀ Rlp281R حتی در شوری 9 دسی‌زیمنس بر متر، به‌طور معنی‌داری وزن تر و خشک ریشه (به‌ترتیب 32 و 6/62 درصد)، وزن تر و خشک اندام هوایی (22 و 5/23 درصد)، ارتفاع بوته (49 درصد) و جذب نیتروژن (50 درصد) را نسبت به شاهد افزایش داد. همچنین در این سطح شوری، مایه‌زنی با Sm103R جذب فسفر را 5/34 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. همبستگی مثبتی بین فعالیت ACC-دآمیناز جدایه­ها و شاخص‌های رشد گیاه به‌ویژه زیست‌تودۀ ریشه مشاهده شد (ضریب همبستگی پیرسون >82/0). این نتایج نشان می‌دهد مایه‌زنی با جدایه­های دارای فعالیت بالای ACC-دآمیناز در افزایش شاخص‌های رشد کلزا موفق‌تر عمل می‌کند و تأکیدی بر این است که استفاده از این جدایه‌ها می‌تواند به‌عنوان راهکار بیولوژیک در کاهش تأثیرات تنش شوری مطرح باشد.