بررسی اثرات تغییرات کاربری اراضی بر تغییر پوشش گیاهی (مطالعهموردی: حوضه میانآب شوشتر در بازه زمانی ۲۰۲۰-۲۰۰۰)
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/jargs.2023.407397.1049چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات تغییرات کاربری اراضی بر تغییر پوشش گیاهی در حوضه میانآب شوشتر در بازهی زمانی ۲۰۰۰ و ۲۰۲۰ است. روش و داده: در این پژوهش تصاویر ماهوارهای لندست ۵ و ۸ به ترتیب برای بازههای ۲۰۰۰ و ۲۰۲۰ از سایت اداره زمینشناسی آمریکا (USGS) دانلود گردید. بعد از استخراج تصاویر پیشپردازشهای لازم شامل تصحیحات اتمسفری، رادیومتریکی و هندسی در محیط نرمافزار Envi-5.3 بر روی آنها انجام گرفت. جهت تهیۀ نقشه کاربری اراضی، از با استفاده از الگوریتمهای طبقهبندی نظارت شده شامل روشهای طبقهبندی حداکثر احتمال، حداقل فاصله از میانگین، سطوح موازی، فاصله ماهالانویی استفاده گردید. یافتهها: نتایج تحقیق نشان داد، در بازهی زمانی ۲۰۲۰ تغییرات شاخصهای کشاورزی (۱/۴۶%)، اراضی مراتع (۱/۱۴%)، پهنههای آبی (۱/۵۴ %) روند کاهشی و اراضی دیم (۱/۹۴ %) و مناطق مسکونی (۳/۶۳ %) روند افزایشی نسبت به سال ۲۰۰۰ دارند. سدها، مراکز صنعتی، کارگاههای آلاینده و افزایش دما باعث تبدیل بیشتر مساحت وضعیت خوب شاخصهای پوشش گیاهی به متوسط شده است. نتیجهگیری: بر مبنای یافتههای تحقیق در مناطقی که حوضه دارای شیب تند و لغزنده (۱۵ تا ۳۰ درصد) به دلیل اینکه عملیات تسطیح در آنها انجام نمیگیرد، مناطق مسکونی به ندرت مشاهده میگردد. موقعیت طبیعی و نوسانات ارتفاع حوضه میانآب شوشتر گیاهان متنوعی را پدید آورده است. به گونهای که، در بازهی زمانی ۲۰۰۰ نسبت به سال ۲۰۲۰ تراکم پوشش گیاهی (NDVI، SAVI)، در نواحی شمال و شمال شرق، جنوب و جنوب شرق حوضه میانآب بیشتر بوده در صورتی که در بازهی زمانی ۲۰۲۰ از تراکم متوسطی برخوردارند و هرچه به سمت نواحی خشک حوضه پیش برویم از پوشش گیاهی کاسته میشود. نوآوری، کاربرد نتایج: تبدیل زمینهای کشاورزی و بایر و اراضی که جزء محدودهی بستر رودخانه هستند و درصد تغییرات مساحت شاخص (SAVI) نسبت به شاخصهای دیگر کمتر است که دلیل آن رطوبت سطحی خاک این شاخص متأثر از آبیاری محصولات زراعی است.