بررسی تطبیقی اسلوب «کولاژ» در شعر فاطمه ناعوت و یداله رؤیایی (مطالعه موردی: نقرة إصبع و فوق کف إمرأة / شعرهای دریایی و لبریخته‌ها)

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

3 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

doi
10.22126/jccl.2022.7003.2315
چکیده

شعر معاصر عربی و فارسی به‌منظور تأثیر بیشتر به مخاطب از امکانات هنرهای دیگر ازجمله سینما، موسیقی و نقاشی کولاژ، استفاده کرده ­است. شاعران با بهره‌گیری خلاقانه از ظرفیت و امکانات فن کولاژ، خواننده را به تأمل و تفکر بیشتر واداشته‌اند، در نتیجه موجبات بهره‌وری و لذت بیشتر خواننده شده‌اند. یدالله رؤیایی، شاعر حجم­گرای ایرانی و فاطمه ناعوت شاعر نواندیش معاصر مصر، در اشعارشان از این فن استفاده کرده‌اند. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، براساس مکتب آمریکایی، سروده‌های دو شاعر مذکور را از نظرگاه کولاژ موردبررسی قرار می‌دهد، ازآنجاکه از شاخصه‌های اصلی هردو شاعر کاربست شگرد یادشده است؛ بررسی اشعار این دو شاعر، نشان می‌دهد که هردو شاعر به‌صورت هنرمندانه، با رعایت اصل تکه چسبانی، مؤلفه‌های کولاژ را ازجمله گسست فضای متن، ایجاد تصاویر پارادوکسی و آفرینش تصاویر دیداری- نوشتاری به کار گرفته‌اند. البته کاربست مؤلفة آفرینش تصاویر دیداری- شنیداری در اشعار رؤیایی در مقایسه با اشعار ناعوت از بسامد بالایی برخوردار است.