فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدار بالای نیترات در آب آشامیدنی، یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های عمومی حوزه بهداشت است. از این رو سازمان جهانی بهداشت و سازمان ملی استاندارد ایران مقدار مجاز نیترات در آب شرب را به ترتیب ۴۵ و ۵۰ میلی گرم بر لیتر تعیین نموده‌اند. حذف نیترات از آب آشامیدنی به منظور اطمینان یافتن از تأمین آّب شرب سالم، بهداشتی و پیشگیری از شیوع انواع بیماری‌های متأثر از مقدار بالای نیترات ضروری است. در بدن انسان نیترات به نیتریت‌هایی که با هموگلوبین ترکیب می شوند، کاهش می‌یابد و منجر به تشکیل متاموگلوبین شده که این ماده برای نوزادان کشنده است. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نیترات و نیتریت منجر به تشکیل ترکیبات سرطان زا نیتروسامین می‌شود. از طرفی نیترات بر روی اندازه و عملکرد غده تیروئید اثر گذار است. مهم‌ترین روش‌های کاهش نیترات آب عبارتند از: تبادل یونی، اسمز معکوس، جذب سطحی، الکترودیالیز، شیمیایی و روش زیستی. هر کدام از این روش‌ها دارای مزیت‌ها و نقایصی هستند که روش مناسب بر اساس شرایطی از جمله توجیه اقتصادی، کاربرد در مقیاس صنعتی، راندمان حذف، عملکرد گزینشی و عدم آلایندگی زیست محیطی انتخاب می‌شود. در این مطالعه؛ تلاش شد تا با معرفی انواع روش‌های حذف نیترات، مکانیسم روش، نمونه مطالعات صورت گرفته، انعکاس ویژگی‌ها و نهایتاً مقایسه مختصر روش‌ها، یک پایه مطالعاتی برای ورود و نوآوری در تکنیک‌های کاهش نیترات ارائه گردد. درک صحیح از ابعاد روش‌های مورد استفاده، موجب صرفه جویی در زمان و هزینه، بهبود نتایج و تحقق استاندارد سازمان جهانی بهداشت می‌شود. در این پژوهش مکانیسم و ویژگی‌های روش‌های متداول حذف نیترات مورد مطالعه قرار گرفت. بررسی‌ها نشان داد که در بین تکنیک‌های مورد مطالعه، تبادل یونی، اسمز معکوس و الکترودیالیز بهترین شرایط حذف نیترات در مقیاس صنعتی را فراهم می‌کنند. کارآیی بالا، سهولت تکنیک، رعایت ملاحظات زیست محیطی و استفاده در مقیاس صنعتی از مهم‌ترین ویژگی‌های مطلوب و مشترک این روش‌ها است.