تأثیر منبع، روش مصرف کود نیتروژن و روش مبارزه با علف‌های هرز بر عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات زراعی ذرت دانه‌ای

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زراعت دانشگاه صنعتی شاهرود

2 کارشناس ارشد زراعت دانشگاه صنعتی شاهرود

doi
10.22059/ijfcs.2014.53539
چکیده

          به‌منظور بررسی اثر منبع کود نیتروژن، روش مصرف کود و روش مبارزه با علف‌های هرز بر بیوماس علف‌های هرز، عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات زراعی ذرت دانه‌ای آزمایشی به‌صورت اسپیلت پلات فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. عوامل مورد بررسی شامل روش‌های مبارزه با علف‌های هرز در چهار سطح (وجین کامل، عدم وجین، ای‌پی‌تی‌سی ]ارادیکان[ در100 درصد دوز توصیه‌شده و ای‌پی‌تی‌سی ]ارادیکان[ در 50 درصد دوز توصیه‌شده) به‌عنوان فاکتور اصلی؛ منبع کود نیتروژن در دو سطح (اوره و سولفات آمونیوم) و دو سطح روش مصرف کود (نواری و سرتاسری) به‌عنوان فاکتورهای فرعی بودند. نتایج پژوهش نشان داد که کاربرد ای‌پی‌تی‌سی 100 درصد دوز توصیه‌شده به‌روش نواری بیشترین اثر را در کاهش بیوماس علف‌های هرز نسبت به دو تیمار ای‌پی‌تی‌سی 50 درصد و تیمار عدم وجین داشت. روش مبارزه با علف‌های هرز بر صفات عملکرد دانه، وزن هزاردانه، تعداد ردیف دانه در بلال، تعداد دانه در ردیف، طول بلال، عملکرد بیولوژیک و وزن بلال معنی‌دار بود، ولی بر قطر بلال معنی‌دار نبود. اثر منبع نیتروژن بر بیوماس علف‌های هرز غیرمعنی‌دار و بر صفات طول بلال و قطر بلال ذرت معنی‌دار بود و بر سایر صفات معنی‌دار نبود. اثر متقابل منبع نیتروژن و روش مبارزه با علف‌های هرز بر بیوماس علف‌های هرز غیرمعنی‌دار و برای صفات طول بلال و قطر بلال ذرت معنی‌دار بود و برای سایر صفات معنی‌دار نبود. همچنین اثر متقابل روش مبارزه با علف هرز و روش مصرف کود نیتروژن بر بیوماس علف‌های هرز در مراحل مختلف رشد معنی‌دار شد. به‌گونه‌ای‌که کاربرد ای‌پی‌تی‌سی 100 درصد به روش نواری بیشترین اثر را در کاهش بیوماس علف‌های هرز نسبت به دو تیمار ای‌پی‌تی‌سی 50 درصد و تیمار عدم وجین داشت. تیمار وجین کامل و استفاده از علف‌کش ای‌پی‌تی‌سی در 100 درصد دوز توصیه‌شده بیشترین عملکرد دانه را تولید کرد. عملکرد در روش مبارزه با علف‌کش ای‌پی‌تی‌سی در50 درصد دوز توصیه‌شده و عدم وجین اختلاف معنی‌داری نشان نداد و کمترین عملکرد دانه را داشت. صفات تعداد ردیف دانه در بلال و وزن هزاردانه در استفاده از علف‌کش ای‌پی‌تی‌سی در 100 درصد دوز توصیه‌شده بیشترین و در روش مبارزه با علف‌کش ای‌پی‌تی‌سی در 50 درصد دوز توصیه‌شده و عدم وجین در کمترین مقدار بود. اثر متقابل روش مبارزه با علف‌های هرز و روش مصرف کود نیتروژن بر صفت تعداد دانه در ردیف بلال معنی‌دار شد. به‌طور کلی می‌توان گفت با توجه به معنی‌دار نشدن هیچ‌یک از تأثیرات متقابل برای عملکرد دانه، در فاکتور روش مبارزه با علف هرز، تیمار کاربرد ای‌پی‌تی‌سی 100 درصد یا وجین کامل علف‌های هرز و در فاکتور روش مصرف کود نیتروژن، تیمار کاربرد نواری کود، بیشترین عملکرد دانه را داشتند.