بررسی ترجمه عربی عناصرفرهنگی داستان مدیر مدرسه با تکیه‌بر نظریه‌ نیومارک

نویسندگان

1 استادیار گروه عربی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

2 استادیار گروه عربی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

doi
10.22126/jccl.2022.8001.2402
چکیده

متون ادبی و به­ ویژه متون داستانی نقشی مؤثر در انتقال فرهنگ ایفا می­کنند؛ ازاین­ رو، ترجمه­ این متون از زبانی به زبان دیگر نیازمند انتقال صحیح عناصرفرهنگی هر زبان می ­باشد. جستار پیش­رو بر آن است تا با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، به بررسی ترجمه عربی داستان مدیر مدرسه جلال آل‌احمد براساس نظریه­ فرهنگی نیومارک بپردازد تا از یک­سو مهم­ترین عناصر فرهنگی داستان و چالش­های ترجمه ای این عناصر استخراج گردد و از سوی دیگر راه­کارهایی عملی به­منظور انتقال و برگردان صحیح عناصر فرهنگی مطابق با نظریه نیومارک ارائه دهد. داستان مدیر مدرسه نمایی روشن از نظام اجتماعی، فرهنگی و اداری دوره زندگی نویسنده کتاب را تجلّی ساخته می­سازد. ارزیابی کیفیت انتقال عناصر بومی و فرهنگی این اثر از صافی ترجمه، نشان از درهم­تنیدگی عناصر فرهنگی و زبانی­ست که مترجم را ناگزیر به استفاده از راهبردهای متنوّع در تعریب این عناصر ساخته است. برخی از عناصر ترجمه­ناپذیر فرهنگی، به­شکل مفهومی برگردان شده است. معادل­های کارکردی و شرح مفهوم عناصر فرهنگی در ترجمة اثر، رویکرد غالب و پربسامد مترجم است. وی از این طریق تلاش داشته متن داستان را هرچه بیشتر به زبان مقصد نزدیک­تر سازد.