بررسی نقش محیط در درک ادبیّات و سینما (نیازسنجی مخاطبین: مطالعۀ تطبیقی)

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشیار زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22126/jccl.2022.6879.2305
چکیده

ادبیّات و سینما، به­عنوان روساختی­ ترین لایۀ انعکاس­ دهنده و تولید­کنندۀ ارزش­های اجتماعی، پیوندی ناگسستنی دارند. آن­چه ادبیّات تطبیقی را به­ عنوان شاخه ­ای از خوانش ادبی مطرح می­ کند مقایسۀ درک مخاطبین در محیط­ها و جوامع مختلف از آثار ادبی می­باشد. مخاطب در مواجهه با هر اثر زنجیره­ای از پرسش­ها را از خود دارد، این­که چرا از میان آثار متعدّد موجود این اثر خاص را انتخاب کرده است و چه عواملی در این انتخاب تأثیرگذار بوده­ اند؟ چه عواملی در ایجاد موقعیت فعلی و شکل­ گیری هویّت او تأثیرگذارند؟ این اثر چگونه به­دست او رسیده­است؟ و برآیند تمام این عوامل چه تأثیری در خوانش او از متن پیشِ رویش دارد؟ آن­چه در این پژوهش حائز اهمّیّت است صرفاً تاریخ و موقعیت نگارش متن نیست، بلکه به­بررسی همین عوامل در ارتباط با مخاطبین در بافت­های فرهنگی و اجتماعی مختلف می­پردازد. متأسّفانه در چند دهۀ اخیر، عمده توجّه ادبیّات تطبیقی بر آثار تولید­شده و یا مؤلّفین بوده و مهم­ترین ضلع خلق آثار که مخاطب است مورد اغماض قرار گرفته است. نیازسنجی مخاطبینِ متعلّق به محیط­های مختلف و خلق آثاری که جهان­ شمول­ تراند، در عصرجدید که ابزارهای گوناگون سرگرمی برای او فراهم است، تنها راه نجات ادبیّات و سینما در جذب مخاطب و ادامۀ حیات است.