بررسی نقش محیط در درک ادبیّات و سینما (نیازسنجی مخاطبین: مطالعۀ تطبیقی)
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2 دانشیار زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
doi
10.22126/jccl.2022.6879.2305چکیده
ادبیّات و سینما، بهعنوان روساختی ترین لایۀ انعکاس دهنده و تولیدکنندۀ ارزشهای اجتماعی، پیوندی ناگسستنی دارند. آنچه ادبیّات تطبیقی را به عنوان شاخه ای از خوانش ادبی مطرح می کند مقایسۀ درک مخاطبین در محیطها و جوامع مختلف از آثار ادبی میباشد. مخاطب در مواجهه با هر اثر زنجیرهای از پرسشها را از خود دارد، اینکه چرا از میان آثار متعدّد موجود این اثر خاص را انتخاب کرده است و چه عواملی در این انتخاب تأثیرگذار بوده اند؟ چه عواملی در ایجاد موقعیت فعلی و شکل گیری هویّت او تأثیرگذارند؟ این اثر چگونه بهدست او رسیدهاست؟ و برآیند تمام این عوامل چه تأثیری در خوانش او از متن پیشِ رویش دارد؟ آنچه در این پژوهش حائز اهمّیّت است صرفاً تاریخ و موقعیت نگارش متن نیست، بلکه بهبررسی همین عوامل در ارتباط با مخاطبین در بافتهای فرهنگی و اجتماعی مختلف میپردازد. متأسّفانه در چند دهۀ اخیر، عمده توجّه ادبیّات تطبیقی بر آثار تولیدشده و یا مؤلّفین بوده و مهمترین ضلع خلق آثار که مخاطب است مورد اغماض قرار گرفته است. نیازسنجی مخاطبینِ متعلّق به محیطهای مختلف و خلق آثاری که جهان شمول تراند، در عصرجدید که ابزارهای گوناگون سرگرمی برای او فراهم است، تنها راه نجات ادبیّات و سینما در جذب مخاطب و ادامۀ حیات است.