تعدیل تأثیرات شوری بر فتوسنتز و برخی صفات ارقام کلزا با افزایش غلظت دی‌اکسید کربن هوا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ، گروه زراعت دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 استاد، گروه زراعت دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
10.22059/ijfcs.2014.53558
چکیده

به‌منظور بررسی اثر افزایش غلظت دی‌اکسید کربنهوا بر تحمل شوری گیاه کلزا(Brassicc napus) تأثیر سطوح مختلف شوری (آبیاری با آب شور با هدایت الکتریکی معادل 5 ، 10 و 15 دسی‌زیمنس بر متر همراه با شاهد بدون شوری) در سه محیط با سه سطح غلظت دی‌اکسید کربن هوا (شامل غلظت معمولی (ppm350) و غلظت‌های دو و سه‌برابر) بر سه رقم کلزا شامل اکاپی (زمستانه)، RGS003 (بهاره) و زرفام (بینابین) در گلخانۀ دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس در سال­های زراعی 1388-89 و 1389-90 مطالعه شد. هر سطح تیمار دی‌اکسید کربن، یک محیط در نظر گرفته شد و دو تیمار دیگر به‌صورت فاکتوریل در طرح پایۀ کاملاً تصادفی و با سه تکرار، در هر محیط اعمال شد. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت دی‌اکسید کربن تا سطح  ppm1050، میزان فتوسنتز افزایش پیدا کرد (حدود سه‌برابر) و با افزایش سطح شوری تا 15 دسی‌زیمنس بر متر، میزان فتوسنتز 21 درصد کاهش یافت. غلظت سه‌برابر دی‌اکسید کربن سبب کاهش تأثیر شوری بر فعالیت فتوسنتز شد. افزایش غلظت دی‌اکسید کربن با افزایش فتوسنتز، کاهش تعرق و افزایش کارایی مصرف آب توانست آثار منفی شوری را کاهش دهد. کارایی مصرف آب با افزایش دی‌اکسید کربن افزایش و با افزایش شوری کاهش یافت.