بهکارگیری روش آنالیز کریجینگ فاکتوری در فیلتر کردن ساختارهای دادههای گرانیسنجی منطقه معدنی کرومیت فاریاب
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران
2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد اکتشاف معدن، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران
3 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران
doi
10.22059/jesphys.2013.35980چکیده
با توجه به این واقعیت که تودههای کرومیت وزن مخصوص زیادی دارند، در اکتشافات معدنی معمولترین روش ژئوفیزیکی که برای اکتشاف ذخایر کرومیت پیشنهاد میشود، روش گرانیسنجی است. در نقشههای بیهنجاری بوگه حاصل از برداشتهای گرانیسنجی گرچه تاثیر بسیاری از عوامل فیلتر و حذف میشود، لیکن بازهم مقادیر بازماند بهدست آمده نتیجه برهمنهی چند مولفة متفاوت از حیث ابعاد تاثیر و درجه اهمیت هستند. برای پردازش و تفسیر نقشههای بیهنجاری گرانی اصولاً از روشهای متعددی استفاده میشود. نقطه ضعف فیلترهای ژئوفیزیکی معمول در نظرنگرفتن ساختار فضایی دادهها حین تفکیک آنها است. ساختار فضایی در واقع بیانگر میزان همبستگی دادهها نسبت به فاصله بینشان است. آنالیز کریجینگ فاکتوری (FKA) اساساً یک نوع فیلترینگ زمینآماری است که قادر است با توجه به تشخیص ساختارهای فضایی از روی واریوگرام تودرتوی دادهها و تفکیک ساختارها، به تجزیه متغیر اولیه به مولفههای اصلی آن و یا در واقع عوامل اصلی تغییرپذیری بپردازد. در این تحقیق، دادههای گرانی منطقه معدنی کرومیت فاریاب با استفاده از روش FKA پردازش و تفسیر شده است. براساس بررسیهای ساختاری سه ساختار متناسب با فاکتورهای ناحیهای، محلی و نوفه تشخیص داده و دو محدوده برای ادامه عملیات اکتشافی براساس مولفه ناحیهای فیلتر شده پیشنهاد شده است. نتایج حاصل از این روش با نتایج حاصل از فیلترهای ژئوفیزیکی مقایسه شده است. این تحقیق بهخوبی قابلیت کاربرد این روش را در فیلتر کردن دادههای گرانیسنجی نشان میدهد.