آسیب‌پذیری و مدیریت بحران شهر بابل تحت اثر زلزله با استفاده از نرم افزار ArcGIS

نویسندگان

1 دانشیار، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

2 استادیار دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

3 دکترای مهندسی و مدیریت ساخت دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران

4 دانشجوی دکترای عمران-مهندسی و مدیریت ساخت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک

doi
10.22065/jsce.2018.121510.1491
چکیده

بلایای طبیعی، همواره به عنوان پدیده‌ای طبیعی در طول حیات کره زمین وجود داشته و خواهند داشت. وقوع بلایای طبیعی نظیر زلزله، سیل، طوفان وغیره در اغلب موارد تأثیرات مخربی بر سکونتگاه‌های انسانی باقی گذارده و تلفات سنگینی بر ساکنان آن وارد کرده‌اند و عوارض اقتصادی و اجتماعی پر دامنه‌ای بر جوامع بشری و کشورهای جهان تحمیل کرده است. با توجه به بالا رفتن جمعیت خصوصا در کشورهای جهان سوم و در حال توسعه و از سوی دیگر متراکم بودن جمعیت‌ها و اسکان آنان در بافت-های قدیمی و فرسوده و تحولات جدید شهری و ظهور مشکلات ناشی از همین مسائل، شهرها و بالطبع شهر بابل در معرض عوارض نامطلوب و ناهنجاری‌های مدیریتی قرار گرفته‌اند. چرا که مناطق خالی از سکنه به سرعت به کاربری‌های مسکونی تبدیل شده و در نتیجه دامنه پدیده خطرات ناشی از زلزله را بر حسب احتمال افزایش داده است. بنابر این، ضرورت کاهش آسیب-پذیری شهر در برابر زلزله، به یکی از اهداف اصلی برنامه‌ریزی کالبدی و برنامه‌ریزی شهری تبدیل شد. در این پژوهش، داده‌ها و اطلاعات به دو صورت اسنادی و میدانی جمع‌آوری شد و در محیط نرم‌افزاری ArcGIS مورد تحلیل واقع شد و بعد از تحلیل خطر و آسیب‌پذیری منطقه به بررسی اینکه آیا شهر بابل بعد از بروز یک زلزله می‌تواند حداقل تلفات جانی و مالی را داشته باشد و آیا تجهیزات و امکاناتی در شهر موجود است که جوابگوی شرایط بحران باشد، پرداخته شد. در انتها مشخص شد که بعضی از مناطق شهر بابل دارای ریسک بالایی در برابر زلزله هستند وبرای مدیریت بحران این مناطق راهکارهایی ارائه شد.