معرّفی و تحلیل توصیفی دیدگاه‌های سعید علّوش در ادبیّات تطبیقی جهان‌عرب

نویسندگان

1 استاد، زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 دانش‌آموخته دکتری، زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22126/jccl.2023.473.1262
چکیده

سعید علّوش منتقد و مترجم مغربی از پژوهشگران برجسته ادبیّات تطبیقی در جهان ­عرب به‌شمار می‌آید. آثار وی در این حوزه در معرّفی مکتب‌های مطرح ادبیّات تطبیقی و کتاب‌شناسی این دانش در جهان‌عرب نقش اساسی داشته است. علّوش در ادبیّات تطبیقی معاصر، بیشتر در مسیر تحقّق پنج هدف اساسی حرکت نموده­ است؛ الف: معرّفی تاریخچه و نقد مکتب‌های مشهور ادبیّات تطبیقی. ب: نقد فرهنگی ادبیّات تطبیقی. ج: بررسی وضعیّت کنونی ادبیّات تطبیقی در جهان ­عرب و چالش‌های فراروی آن. د: تأکید بر نظریه اسلامی ادبیّات تطبیقی. هـ: نقش ترجمه در ادبیّات تطبیقی. لذا این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی برآن­ است ضمن معرفی سعید علّوش، به ­تحلیل دیدگاه‌های وی در باب ادبیات تطبیقی عربی نیز بپردازد که درنهایت به این مهم ره­یافت ه­است، که علّوش ضمن در پیش گرفتن اهداف نامبرده و برجسته­ نمودن نقش عرب در ادبیّات تطبیقی غرب، نقص‌ها و اشتباهاتی چند در آثار و گفته‌های خویش داشته است؛ ازجمله آنکه علّوش بعد از نوشتن رساله دکتری و چاپ آن کار جدیدی نکرد و تمام کارهای چاپ شده وی تکرار مطالب رسالة دکتری است. متهم کردن مجله الدراسات­ الادبیه و تلاش‌های محمد محمدی به تلاش برای تقویت جنبش امل از اشتباهات فاحش کتاب مکونات الادب­ المقارن و مدارس الادب ­المقارن است که با روح علمی سازگاری ندارد و نیز پریشانی نویسنده در کاربرد واژگان غلوآمیزی چون مکتب اسلاوی و عربی هم از دیگر اشکالات کار اوست.