بررسی آزمایشگاهی نقش یونها در تشکیل ابر گرم
نویسندگان
1 کارشناس ارشد هواشناسی، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
2 کارشناس ارشد هواشناسی، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
3 استاد، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22059/jesphys.2013.35985چکیده
در این مقاله اثر یونها در تشکیل ابر گرم در محیط آزمایشگاه بررسی شده است. همانطور که وجود یونها در جوّ در تشکیل ابرها موثر است این تاثیر در آزمایشگاه بررسی شده است. در آزمایشهای صورت گرفته، از دو الکترود که به ولتاژ بالا متصل شدند برای یونیده کردن هوای داخل محفظه شیشهای استفاده شده است، بهطوریکه ولتاژ زیاد با اِعمال یک میدان الکتریکی قوی سبب یونیده شدن هوای داخل محفظه شده است. تشکیل ابر گرم مصنوعی با استفاده از انبساط بیدررو در حالتهای بدون یون و با حضور یون و با غلظتهای متفاوت بررسی شده است. سامانة اندازهگیری غلظت ابر گرم مصنوعی متشکل از یک لیزر (با طول موج 598 نانومتر)، آشکارساز، آمپلیفایر و یک رایانه مجهز به مبدل (A/D) است، بهطوریکه پرتو لیزر از میان ابر گرم مصنوعی عبور میکند و به آشکارساز میرسد و بسته به غلظت ابر تشکیل شده، سیگنال لیزر تغییر میکند. این سیگنال و شرایط دیگر آزمایش از قبیل دما و میزان رطوبت داخل محفظه ابر و بیرون از آن با رایانه بهصورت مستقیم و پیوسته ثبت میشود. همچنین فشار هوای داخل محفظه با یک دستگاه شامل یک پمپ الکتریکی، شیلنگهای رابط و یک شیر تخلیه تغییر مییابد و با استفاده از یک مانومتر آبی اندازهگیری میشود. نتایج نشان میدهد که حضور یون بهطور چشمگیری در تشکیل ابر در شرایط آزمایشگاهی مؤثر است. بهصورت کیفی با افزایش غلظت یون، ابر غلیظتری تشکیل میشود ولی افزایش بیش از حد غلظت یون به علت اثر فراباروری، نقش کاهنده در باروری ابر تشکیل شده دارد و ریزش ابر در غلظتهای بیش از حد بهینه، کاهش پیدا میکند.