مقایسۀ مفهوم وطن در کتاب‌های فارسی ایران و العربیّة سوریه در مقطع ابتدایی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان،

3 استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22126/jccl.2022.5829.2192
چکیده

بررسی و مقایسۀ محتوای کتاب‌های درسی نزد ملل و فرهنگ‌های گوناگون، از موضوعاتی است که در قلمرو ادبیات تطبیقی قرار می‎گیرد. وطن و هویت ملّی از مضامینی‌ است که همواره مورد توجّه نهاد آموزش و پرورش بوده و در کتاب‎های درسی کشور‌های مختلف به شکل‎های گوناگون بدان پرداخته شده ‎است. پژوهش حاضر بر آن است تا بر اساس مکتب آمریکایی، به بررسی تطبیقی مفهوم وطن و هویت ملّی در کتاب‎های فارسی ایران و کتاب‎های العربیّة سوریه در مقطع ابتدایی بپردازد. آثار مورد بررسی، شش کتاب فارسی و شش کتاب عربی، بر اساس آخرین تغییرات کتب آموزشی در ایران و سوریه است. یافته‌ها در این بررسی تطبیقی نشان می‌دهد که در کتاب‎های فارسی دورۀ ابتدایی، هویت دینی و مذهبی و مؤلّفه‎های وطن اسلامی بسامد بالایی دارد. در حالی که در کتاب‎های العربیّة، ستایش زبان و خطّ عربی از سویی و نپرداختن به مؤلّفه‎های دینی و مذهبی از سوی دیگر، جلب توجّه می‎کند. در کتاب‎های هر دو کشور، ستایش رزمندگان و شهدای راه وطن و معرّفی جاذبه‌های طبیعی، جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی دیده ‎می‎شود. کم‎توجّهی نسبت به هویت قومی از موارد مشترک در کتاب‎های دو کشور است.