فصوص الحکم فارابی؛ مبدأ معرفت اشراقی
نویسندگان
1 دانشیار گروه معرفتشناسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران
doi
10.30497/ap.2019.71968چکیده
فارغ از انتساب یا عدم انتساب فصوص الحکم به فارابی، در مواجهه با آن نمیتوان به غنا و دقت آن در مباحث مختلف علم النفس، معرفتشناسی، الهیات بالمعنی الأخص و عرفان نظری اعتراف نکرد. عامل اشراق، وحدتی خاص به مباحث این رساله بخشیده است؛ بر این اساس میتوان تبیین نسبتاً ساختارمندی از مباحث معرفتشناختی این رساله به دست داد و چنین کاری نیز تاکنون به انجام نرسیده است. رویکرد و روش «اشراق» به معنای دقیق آن، که در عالَم اسلام به لحاظ تاریخی و بهگونهای سنّتی منسوب به سهروردی (شیخ اشراق) است و این انتساب نیز کاملاً درست است، بیش و پیش از اینکه ریشه در متون اشراقی و داستانهای رمزی و عرفانی ابنسینا داشته باشد، با فرض صحت انتساب فصوص الحکم به فارابی و با توجه به مضمون و مفادِ عمدتاً اشراقی آن، ریشه در همین رساله دارد و این نکتهای است که در طول تاریخ فلسفه اسلامی موردتوجه کافی قرار نگرفته است.
