فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: امروزه خشکسالی یکی از مخاطرات مهم طبیعی محسوب می­‌شود که دارای پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم به ویژه در نواحی روستایی است. خشکسالی­‌های پیاپی باعث از بین رفتن کشاورزی شده است و در نتیجه از بین رفتن کشاورزی موجب آسیب­‌پذیری ساکنان روستایی می‌­گردد که معیشت آنان وابسته به کشاورزی است. هدف از این مقاله بررسی علل ادراک شده آسیب‌­پذیری کشاورزان از دیدگاه روستاییان با رویکرد مدل­‌سازی معادله‌ ساختاری است.روش و داده‌­ها: تحقیق حاضر به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و به لحاظ ماهیت از نوع تحقیقات علی است. جامعه آماری پژوهش را ۲۸۹۴ خانوار روستایی کشاورز ساکن در شرق حوضه زاینده‌رود در سال ۱۴۰۱ تشکیل می‌­دهد. با استفاده از فرمول کوکران، نمونه آماری مورد پرسش تعداد ۳۳۹ سرپرست خانوار تعیین شد. این تعداد با روش نمونه­‌گیری تصادفی ساده انتخاب شد. تجزیه و تحلیل داده‌­ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و مدل­‌سازی معادلات ساختاری (Smart PLS) انجام شد.یافته‌­ها: متغیرهای توانمندسازی اجتماعی، مدیریت، منابع آب و زیرساخت و خدمات متغیرهای مشاهده شده هستند. نتایج نشان می‌­دهد که اعتبار اندازه‌­گیری شده هر چهار مدل اندازه‌­گیری بر آسیب‌پذیری کشاورزان  قابل قبول است. با توجه نتایج، ضرایب t بین متغیرهای اصلی پژوهش، بالای ۲/۵۸ بوده؛ یعنی رابطه معنادار و غیرمستقیم است؛ بدین ترتیب ابعاد توانمندسازی اجتماعی، مدیریت، منابع آب و زیرساخت و خدمات بر آسیب­‌پذیری کشاورزان  تأثیر منفی و معناداری دارد که مقدار R2 نشان می‌دهد ۷۶/۷ درصد آسیب‌پذیری کشاورزان  با دستیابی به ابعاد چهارگانه تبیین شده و بعد منابع آب با ضریب ۰/۸۹، تأثیر بیشتری نسبت به سایر ابعاد بر آسیب‌پذیری کشاورزان داشته است.نتیجه‌­گیری: پیشنهاد می­‌شود به منظور کاهش سطح آسیب­‌پذیری کشاورزان شاخص­‌های زیرساخت و خدمات مورد توجه بیشتری قرار گیرد تا برآیند نهایی آسیب­‌پذیری کشاورزان بهبود یابد.نوآوری، کاربرد نتایج: نوآوری این تحقیق در منطقه مورد مطالعه و شاخص‌­های به کار گرفته شده در آن است.