برآورد دوره بازگشت دبی اوج و حجم سیلاب مبتنی بر آنالیز دومتغیره بارندگی در حوضه آبریز بارز
نویسندگان
1 گروه مهندسی عمران، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران
2 دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 گروه مهندسی عمران، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
doi
10.22034/iwrj.2021.11187چکیده
پیش بینی بروز سیلاب یا رواناب بر پایه ریسک فرایندی است که به محققان اجازه میدهد عدم قطعیتهای عامل بر فرایند تصمیمگیری را در نظر گرفته و سطح اعتمادپذیری رویدادهای هیدرولوژیکی را تعیین کنند. این تحقیق به منظور کاربرد عدم قطعیتهای هیدرولوژیکی در برآورد احتمالاتی سیلاب های دشت بارز در استان خوزستان واقع در جنوب غربی ایران انجام شد. تأثیر منابع عدم قطعیت بر مشخصههای بارندگی و رواناب با استفاده از توسعه یک مدل احتمالاتی چندمتغیره بر پایه توابع توزیع کاپولا تعیین شد. برای دستیابی به این هدف، سریهای زمانی اطلاعات شامل حداکثر دبی لحظهای و حداکثر حجم سیلاب برای یک دوره 37 ساله گردآوری شد. در این راستا از توابع توزیع احتمالاتی تک متغیره برای متغیرهای بارندگی و رواناب و از توابع کاپولا برای برازش چندمتغیره اطلاعات هیدرولوژیکی استفاده گردید. در بخش بهینهسازی واکنش فازی دو تابع هدف متضاد شامل کمینهسازی و بیشینهسازی تابع پیش بینی رواناب در ساختار یک مدل شبیهسازی – بهینهسازی الگوریتم ژنتیک چندهدفه مبتنی بر رتبهبندی نامغلوب تعریف و برای رسیدن به بهترین مقادیر متغیرهای تصمیم اجرا شد. توابع توزیع گاما، لوگ نرمال، مقادیر حدی تعمیم یافته، لوگ پیرسون و تابع ارشمیدسی کلایتون گزینه های منتخب به ترتیب برای شدت بارندگی، عمق بارش، پیک جریان، حجم رواناب و محاسبه دوره بازگشت دومتغیره هستند. همچنین نتایج نشان داد که همبستگی بین مشخصههای بارندگی 0.73 و بین شدت بارندگی و رواناب 0.86 بر اساس شاخص پیرسون است.
