تعیین رابطه بزرگی محلی برای شمال غرب ایران با استفاده از شتاب‌نگاشت‌‌ها

نویسندگان

1 استادیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 دانشیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2013.35595
چکیده

با توجه به اینکه دستگاه‌های شتاب‌نگاری در فاصله‌های نزدیک برخلاف دستگاه لرزه‌نگار در جنبش‌‌های نیرومند زمین کارایی خود را از دست نداده‌ و بریده و ناقص ثبت نمی‌‌کنند، نتایج حاصل برای محاسبه بزرگای محلی می‌‌تواند قابل‌قبول‌تر ازداده‌‌های لرزه‌نگارها باشد. داده‌‌های مورد استفاده در این تحقیق شامل 781 ثبت دومولفه‌‌ای افقی شتاب برای 390 زلزله با بزرگای 4 ≤ nM ثبت شده در 66 ایستگاه شتاب‌نگاری در منطقه شمال غرب ایران است. ثبت‌‌های شتاب‌نگاشت برای ایجاد لرزه‌نگاشت مصنوعی ووداندرسن مورد استفاده قرار گرفته است. ابتدا پس از اِعمال تصحیحات لازم روی شتاب‌نگاشت‌ها، لرزه‌نگاشت‌‌های مصنوعی ووداندرسن بازسازی شد. سپس از روش وارون‌سازی داده‌‌ها برای به‌دست آوردن ضرایب میرایی، بزرگی‌‌ها و تصحیحات ایستگاهی استفاده شد. به علت اینکه مقدار ضریب تضعیف ناکشسان منفی به‌دست آمد، روش مونت‌کارلو اِعمال شد تا منحنی تصحیح فاصله برای شمال غرب ایران به‌دست آید. نتایج نشان می‌‌دهد که منحنی تصحیح فاصله دارای 3 مقدار برای ضریب گسترش هندسی است. R ≤ 85 km, n1 = 0.73; 85 >R≤ 120 km, n2 = -0.46;R>120 km, n3 = 0.22; k =0.00037 فاصله‌های رومرکزی کمتر از 85 کیلومتر مربوط به تضعیف امواج مستقیم است. فاصله‌های بین 85 و120 کیلومتر دربرگیرنده امواج با بازتاب بحرانی از ناپیوستگی‌‌ها است که باعث افزایش ناگهانی دامنه‌ها می‌‌شود . اما پارامترهای منحنی تضعیف مستقل از ساختار پوسته است بنابرین برای به‌دست آوردن ضرایب میرایی واحد و قابل‌قبول برای منطقه تصحیحات ایستگاهی با در نظر گرفتن فاصله روی دامنه‌‌ها اِعمال شد و مجددا روش وارون‌سازی تکرار شد که در نتیجه، پارامترهای قابل‌قبولی برای تضعیف ناکشسان و گسترش هندسی به شرح زیر به‌دست آمد: n = 1.52, k = 0.00137