تحلیل حساسیت روش حذف انفرادی در استخراج سیلخیزی زیرحوضهها به ارتفاع و الگوی زمانی بارش– مطالعه موردی حوضه آبریز زاهدان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مهندسی منابع آب، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان
2 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان.
3 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان
doi
چکیده
یکی از موارد بسیار ضروری در برنامهریزیهای مربوط به مهار خسارات سیلاب ، شناسایی مناطق سیلخیز و تعیین پتانسیل سیلخیزی یک حوضه میباشد. بهاینترتیب مشخص میشود که در یک حوضه، کدامیک از زیر حوضهها در الویت اجرای سناریوهای کاهش خطرات سیلاب هستند. اولویتبندی سیلخیزی ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺗﻔﮑﻴﮏ ﻭ طبقهبندی ﺯﻳﺮ حوضههای ﻳﮏ حوضه آبریز ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ مشارکت آنها در تولید دبی اوج سیلاب. بهعبارتدیگر زیر حوضهای که بیشترین مشارکت را در تولید دبی اوج سیلاب حوضه دارد، ﺩﺭ ﺍﻭﻟﻮﻳﺖ ﺍﻭﻝ سیلخیزی ﻗﺮﺍﺭ خواهد گرفت. در این مطالعه حساسیت روش حذف انفرادی با استفاده از مدل هیدرولوژیکی HEC-HMS بر تداوم بارش، دوره بازگشت و الگوی زمانی آن به صورت موردی در حوضه آبریز لار زاهدان مورد بررسی قرار گرفت و نشان داده شد که نتایج روش مذکور به تداوم بارش، الگوی زمانی و دوره بازگشت آن با درجات مختلفی دارای حساسیت میباشد. با توجه به اینکه زمان تمرکز حوضه حدود12ساعت تخمین زده میشود، بارندگی با تداوم 6، 12، 18 و 24 ساعت با الگوهای مختلف توزیع زمانی و در دورههای بازگشت 5، 25، 50 و 100 سال مورد آزمون قرار گرفتند. بطور کلی میتوان گفت در تداوم بارش کوچک تغییر در دوره بازگشت و همچنین تغییر در الگوی زمانی آن تاثیرکوچکی روی الگوی رتبهبندی زیرحوضه دارد اما با افزایش تداوم بارش خصوصاً در تداومی حدود دو برابر زمان تمرکز با تغییر الگوی زمانی بارش و همچنین دوره بازگشت، تغییر در الگوی رتبهبندی زیرحوضهها مشهود است.