شبیه‌سازی عددی نوسان اطلس شمالی (NAO) و آثار آن در جنوب غرب آسیا

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد، ایران

2 دانشیار، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 2 دانشیار، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2013.35604
چکیده

در این تحقیق با استفاده از مدل اقلیمی-جهانی ECHAM5، آثار نوسان اطلس شمالی در جنوب‌غرب آسیا از راه دو آزمایش کنترل و اقلیمی شبیه‌سازی شده است. در آزمایش کنترل، از دمای سطح دریای واقعی و در آزمایش اقلیمی، میانگین بلندمدت دمای سطح دریا در حکم ورودی مدل به کار رفته است. براساس شاخص نوسان اطلس شمالی که از خروجی آزمایش کنترل به‌دست آمده است، دو دسته ماه بحرانی مثبت و منفی شناسایی و میانگین همادی برخی کمیت‌های هواشناختی برای این دو آزمایش محاسبه شده است. نتایج حاکی از اثر قابل‌ملاحظه دمای سطح دریا بر وردایی کم‌بسامد شاخص نوسان اطلس شمالی است، در حالی‌که این کمیت بر میانگین ماهانة شاخص چندان مؤثر نیست. نتایج میانگین همادی بیانگر هم‌خوانی کامل اختلاف مشاهده شده بین فازهای مثبت و منفی نوسان اطلس شمالی در آزمایش کنترل با نتایج تحقیقات قبلی است. همچنین میانگین کمیت‌ها در آزمایش اقلیمی تفاوت قابل‌ملاحظه‌ای را بین ماه‌های مثبت و منفی نشان نمی‌دهد. بر این ‌اساس می‌توان گفت که تفاوت کمیت‌های هواشناختی در جنوب‌غرب آسیا بین فازهای مثبت و منفی نوسان اطلس شمالی یک برهم‌کنش جوّی و براساس دینامیک مدل ECHAM5 کاملاً قابل توضیح است و چنین تفاوت‌هایی نمی‌تواند تصادفی باشد.