بررسی اقتصادی نمکزدایی و انتقال آب دریا: مطالعه موردی صنایع معدنی جنوب شرق کشور

نویسندگان

1 مربی گروه کشاورزی (اقتصاد کشاورزی), دانشکده کشاورزی, دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار پژوهشکدة علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

doi
چکیده

امروزه تامین آب به روش شیرین سازی آب دریا به عنوان گزینه‌ای امیدبخش برای جبران کمبود منابع آب مطرح است. با این حال، بهره‌برداری از این منابع به دلیل هزینه‌های بالا از دیدگاه اقتصادی و مالی چالش برانگیز است. بنابراین لازم است هزینه فرصت عرضه آب به این روش با منافع حاصل از آن به دقت مورد بررسی قرار گیرد. در این پژوهش با استفاده از تحلیل منفعت به هزینه به عنوان یک ابزار پشتیبان تصمیم‌گیری، منافع خالص اقتصادی و مالی پروژه شیرین‌سازی و انتقال آب خلیج فارس که به منظور تامین آب مورد نیاز صنایع معدنی جنوب شرق ایران در حال اجراست، منافع ناخالص عرضه آب توسط پروژه بر اساس ارزش تولید نهایی آن (ارزش اقتصادی) در صنایع مصرف‌کننده برآورد و در مقابل هزینه‌های سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری و نگهداری هر دو جزء پروژه یعنی شیرین‌سازی و انتقال آب مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج حاصل از مقدار ارزش حال خالص پروژه بیانگر آن است که منافع حاصل از تامین آب برای صنایع معدنی جنوب شرق کشور از طریق شیرین‌سازی و انتقال آب از خلیج فارس نه تنها قادر است کلیه هزینه‌های سرمایه‌گذاری، هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری و هزینه فرصت پول را جبران کند، بلکه می‌تواند در طول دوره 30 ساله بهره برداری جمعا" 59127.2 میلیارد ریال به رفاه اقتصادی جامعه اضافه کند. لازم به ذکر است نرخ بازدهی داخلی پروژه 22.3% بدست آمده که به طور معنی‌داری از نرخ تنزیل پایه (0.07) بزرگتر است. بنابراین اجرای پروژه شیرین‌سازی و انتقال آب خلیج فارس برای تامین آب مورد نیاز صنایع معدنی کشور دارای توجیه اقتصادی است. منافع اقتصادی ناشی از عرضه آب به طریق شیرین‌سازی آب دریا برای تامین نیاز صنایع معدنی، می تواند هزینه‌های بالای شیرین‌سازی و انتقال آب را پوشش داده و اجرای آن از دیدگاه اقتصاد ملی قابل توجیه نماید و پایداری مالی پروژه نیز بیانگر وجود انگیزه‌های مالی کافی برای ورود بخش خصوصی در پروژ‌های سرمایه‌گذاری طرح‌های شیرین‌سازی و انتقال آب دریا با کاربری صنعتی و معدنی می باشد.