پالایش داده‌های پتانسیلی گریس (GRACE) برای تعیین تغییرات میدان گرانی با استفاده از روش پایدارسازی تیخونوف تعمیم‌یافته در زیرفضای سوبولف

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی نقشه برداری، پردیس دانشکده¬های فنی دانشگاه تهران، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی نقشه¬برداری، پردیس دانشکده¬های فنی، دانشگاه تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد ژئودزی گروه مهندسی نقشه¬برداری، پردیس دانشکده¬های فنی دانشگاه تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری ژئودزی گروه مهندسی نقشه¬برداری، پردیس دانشکده¬های فنی دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2013.35185
چکیده

با پرتاب جفت‌ماهواره GRACE (Gravity Recovery And Climate Experiments) در سال 2002، این امکان به‌وجود آمد که بتوان تغییرات میدان گرانی را به‌صورت ماهیانه را با دقت زیاد و در مقیاس جهانی به‌دست آورد. یکی از کاربردهای این مدل‌های ماهیانه در به‌دست آوردن تغییرات میدان گرانی ناشی از تغییرات جرم سطحی به‌علت پدیده‌های هیدرولوژیکی است. اما داده‌های پتانسیلی جفت‌ماهواره GRACE دارای نوفه‌‌‌ای هستند که با افزایش درجه ضرایب ژئوپتانسیل افزایش می‌یابد. برای به‌دست آوردن مدل‌های تغییرات میدان گرانی (جرم سطحی) با استفاده از این داده‌ها، باید این نوفه‌‌ را حذف کرد. در این مقاله از دیدگاه مسائل معکوس مسئله کاهش نوفه‌‌ بررسی شده و از ایده راهبرد پایدارسازی تیخونوف تعمیم‌یافته در زیرفضای سوبولف برای کاهش نوفه‌‌ استفاده شده است. برای ارزیابی ایده معرفی شده، در حوزة آبی رودخانه می‌سی‌سی‌پی (Mississippi river basin) از مشاهدات چاه‌های پیزومتری (Piezometric Wells) و مدل هیدرولوژی GLDAS (Global Land Data Assimilation Systems) و در حوزه‌های آبی آمازون (Amazon river basin)، آلبانی (Albany River)، سومالی (Somalia)، دانوب (Danube) و چین شمالی (North China) از مشاهدات در محل تخلیه (In-situ Run off) و داده‌های واگرایی شار رطوبت (Moisture flux divergence) مشاهداتی با ابزاری مانند رادیوسوند (Radiosonde) و یا مدل‌های آب‌هواشناسی (Hydro-Meteorology models)، استفاده شده است. ارزیابی نتایج نشان‌دهندۀ عملکرد مناسب روش عرضه شده بود و نتیجه به‌دست آمده از طریقراهبرد پایدارسازی «تیخونوف تعمیم‌یافته در زیرفضای سوبولف (Generalized Tikhonov in Sobolev Subspace) » نتایج بهتری نسبت به سایر روش‌ها به‌دست می‌دهد.