بهکارگیری مدل تابشیفرارفتی برای برآورد سرمایش شبانه در یک حوضه محصور به توپوگرافی (حوضه رفسنجان)
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد هواشناسی، گروه فیزیک فضا، مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
2 دانشیار، گروه فیزیک فضا، مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
3 استاد، گروه فیزیک فضا، مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22059/jesphys.2013.35192چکیده
سرمایش در کف حوضه محصور به توپوگرافی، تابع عوامل متفاوتی است که مهمترین آنها فرایندهای تابشی و فرارفتی محلیِ ناشی از جریانهای زهکشی است. در این پژوهش از مدل بسته هوا برای توصیف شیبباد استفاده شده و با فرض صفر بودن شار گرمای نهان در حوضه موردنظر، اثر شیبباد بر انتقال گرمای محسوس، در آن مورد بررسی قرار گرفته است. بر این اساس مدلی عددی برای برآورد میزان سرمایش شبانه در طول یک شب آرام و صاف در حوضه اجرا و توزیع قائم میانگین دمای پتانسیلی و سرعت شیبباد برآورد شد. نتایج نشان میدهد که افت دما در یک عمق ثابت در حوضه مخروطی نسبت به حوضه کاسهای و در حوضه کاسهای نسبت به حوضه هموار و همچنین در حوضههای عمیقتر بیشتر است. همچنین حوضهای با خاک خشک نسبت به حوضهای با خاک مرطوب متحمل سرمایش شبانه بیشتری میشود و بیشترین عامل مؤثر در دمای صبح روز بعد مقدار دمای پتانسیلی اولیه در هنگام عصر، ارزیابی شد. برای راستیآزمایی نتایج مدل، حوضه آیزو (واقع در کشور ژاپن) و برای پیشبینی سرمایش شبانه بر اثر آن، حوضه رفسنجان (واقع در استان کرمان) مورد بررسی قرار گرفت. بررسیها در ماههای انتقالی نشان میدهد که تقریباً در 65 % روزهایی که در عصر آنها دمایی کمتر از C ˚5/9 در ایستگاه رفسنجان تجربه شدهاند، دمای هوا در صبح روز بعد به زیر صفر رسیده است.