لذت و معنای زندگی از نگاه ابنسینا
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تخصصی، گروه فلسفه تطبیقی، واحد علوم و تحقیقات
2 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران
doi
10.30497/ap.2017.63647چکیده
در آثار ابنسینا مفهوم سعادت یا نیکبختی از جهاتی نزدیک به مفهوم معنای زندگی به مثابه غایت زندگی است. وی نیکبختی را مطلوب بالذات و غایت لذاته معرفی میکند و آن شرط لازم و کافی برای معنادار شدن زندگی است. از منظر او میان لذت و معنای زندگی ارتباطی عمیق وجود دارد. لذت، ادراک حضوری قوه مدرکه فرد است به آنچه که در نظرش کمال و خیر به شمار میآید. دیدگاه شیخ در نفسشناسی تأثیر مستقیمی بر مبحث معنای زندگی و لذت دارد. وی باتوجه به قوای ادراکی نفس، مراتب مختلفی برای نیکبختی و لذت در نظر میگیرد که از میان آنها نیکبختی و لذت عقلانی یا روحانی نقش بسیار مهمی در رسیدن به معنا ایفا میکند. همچنین از میان قوای نفس تنها قوه عقلانی است که با مرگ از بین نرفته و در عالم آخرت معنای زندگی و لذت نهایی توسط آن رقم میخورد. او معتقد است همانگونه که معنای زندگی دارای ارزش ذاتی است، لذات عقلی و شهودی نیز دارای ارزش ذاتی است. لذت عقلی-شهودی نه تنها شرط لازم برای معناداری، بلکه شرط کافی آن نیز است. در این پژوهش معنای زندگی از نظر ابنسینا و نقش لذت در رسیدن به آن، با روشی توصیفی- تحلیلی بررسی شده است.
