فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از دیرباز تاکنون، شاعران و نویسندگان در آثار خویش، به‌صورت نمادین یا صریح، عاطفه و احساس خود را با رنگ به تصویر می‎کشند؛ به‌گونه‌ای که با نگاهی روان‌شناسانه به آثار آنان‎ می‎توان پیرامون شخصیت ایشان، به نتایج قابل توجّهی دست یافت. در همین راستا، پژوهش مذکور تلاش کرده است با دو رویکرد توصیفی- تحلیلی و آماری، کاربرد رنگ‎ها را در اسکندرنامه نظامی و مقامات حریری مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. نتایج، حکایت از آن دارد که نظامی در اسکندرنامه 380 بار از رنگ‎ بهره برده است، 261 بار به‌طور مستقیم و 119 بار به شکل غیر مستقیم و با واژه‎هایی مانند تیره، روشن، قیرگون و... در این اثر، رنگ سیاه و مشتقات آن با 107 بار تکرار، 57 مورد مستقیم و 50 مورد غیر مستقیم، بیشترین بسامد را دارد. کاربرد رنگ، اغلب به‌صورت تشبیه، استعاره و کنایه برای تعبیر از حالات درونی انسان بوده است که با نظرات روان‌شناسان معاصر پیرامون رنگ‎های مختلف، مطابقت بسیار دارد. حریری نیز در مقامات خود، 37 بار به رنگ‎های گوناگون اشاره کرده است که رنگ زرد با 14 بار تکرار، بالاترین بسامد را دارد. برخلاف اسکندرنامه، کاربرد رنگ در مقامات، بیشتر جنبة نمادین و کنایی دارد که اغلب از طبیعت رنگ‎ها سرچشمه گرفته است؛ مانند دلالت سپیدی بر امید و سیاهی بر نومیدی و سیه‎بختی یا رنگ زرد ممکن است در جایی نماد اندوه و بیماری و مرگ باشد و در جایی دیگر نمادی از شادی و سعادت. افزون بر این‌ها نوشتار پیش رو با ارائه نمودار، بسامد رنگ‎ها را در این دو اثر، به‎نمایش گذاشته است.