فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مفردات، اثری منثور از احمد داعی ـ ادیب و شاعر قرون هشتم و نهم هجری ـ است که به منظور آموزش صحیح زبان فارسی نگاشته شده است. این اثر را می‎توان قدیمی‌ترین دستور زبان فارسی تألیف شده، در آناتولی دانست. این اثر شامل چهار بخش است: 1. اسما 2. افعال 3. تصرّفات (مورفولوژی) 4. حروف. بخش اوّل، در واقع لغت‌نامه‌ای است که معادل ترکی اسامی فارسی را عرضه می دارد. بخش دوم، لغت‌نامه‎ای الفبایی است که معادل ترکی افعال فارسی را شامل می‏شود. در این دو بخش، معادل ترکی کلماتِ فارسی در زیر آن‏ها نوشته شده است. در بخش سوّم، صرف (مورفولوژی) فارسی و در بخش چهارم نیز، حروف فارسی مطرح می‏شود. در این مقاله، ضمن آشنایی کلّی با چگونگی نفوذ زبان فارسی در آناتولی، مختصری دربارۀ سنّت دستور نویسی در ادب فارسی، به ویژه در آناتولی بحث می‌شود. سپس در کنار آشنایی با زندگی و آثار نویسنده، دربارة فصل‌های مختلف مفردات، توضیح داده می‏شود.