ارزیابی برآوردهای رادار هواشناسی تهران از کمیت بارش به روش Z-Rبرای سه رویداد بارش سال‌های 2010 و 2011

نویسندگان

1 استادیار، گروه فیزیک، دانشگاه یزد، ایران

2 دانشجوی دکتری هواشناسی، دانشگاه هرمزگان، ایران

3 کارشناس ارشد هواشناسی، سازمان هواشناسی کشور، تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2013.35198
چکیده

رادار هواشناسی برای برآورد بارش از رابطه بازتابش- بارندگی Z=aRbبا ضرایب a,bبهره می‌برد که این ضرایب از بارشی به بارش دیگر متفاوت هستند. این مقادیر در رادار تهران 200 a= و 6/1 b=در نظر گرفته می‌شوند که مناسب بارش‌های ملایم است. این امر موجب بروز خطا در برآورد بارش با رادار در بارندگی‌های گوناگون خواهد شد. هدف از این تحقیق، ارزیابی(تصحیح) برآوردهای رادار هواشناسی تهران از میزان بارش است. ازاین‌رو، در این بررسی، 3 بازه‌ 1 تا 4 دسامبر 2010، 8 تا 11 ژانویه 2011 و 15 تا 18 ژانویه 2011 که در همه آنها بارش باران گزارش شده بود انتخاب شد. به‌‌منظور بررسی نحوه برآورد رادار تهران از میزان بارش 3 ایستگاه باران‌نگاری خودکار پاکدشت، قم و کوشک‌نصرت در نظر گرفته شد. نتایج اولیه بررسی نشان می‌دهد رادار هواشناسی تهران مقادیر بارش را کمتر از مقدار ثبت شده آن با باران‌نگار‌ها برآورد می‌کند و این اختلاف میان رادار و باران‌نگار در قله‌های بارش بیشتر می‌شود. به‌منظور تصحیح مقادیر برآوردی بارش رادار تهران، برآوردهای رادار هواشناسی تهران به کمک داده‌های بارش این سه ایستگاه باران‌نگاری خودکار و با استفاده از رابطه لگاریتمی Z-R ارزیابی شد. به کمک این رابطه برای هر تاریخ بارش مقادیر جدیدی برای ضرایب معادله به‌دست آورده شد. پس از رسم معادله وایازشی خطی و به‌دست آوردن ضرایب جدید برای برآورد شدت بارش، روند تغییرات بارش رادار پیش و پس از تصحیح به همراه روند تغییرات بارش ثبت شده باران‌نگار رسم شد. در ادامه، نتایج نشان‌دهنده بهبود بسیار خوب برآوردهای رادار پس از اعمال ضرایب جدید است. نتایج مقایسه بارش تجمعی 24 ساعته برآورد شده رادار با بارش باران‌نگار در این 3 ایستگاه نشان می‌دهد بارش برآوردی رادار در ابتدا در حدود 40% بارش باران‌نگار در ایستگاه‌های متفاوت است و پس از تصحیح ضرایب این مقدار به بالای 90% مقادیر ثبت شده در باران‌نگار می‌رسد که نشان‌دهنده مناسب بودن ضرایب جدید به‌دست آمده برای معادله برآورد بارش رادار تهران است.