تعیین عمق نوری هواویزها با استفاده از داده‌ها‌‌ی دید افقی و سنجش از دور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری هواشناسی، گروه هواشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه فیزیک فضا، موسسه ژئوفیزیک دانشکاه تهران، ایران

3 استاد، گروه فیزیک فضا، موسسه ژئوفیزیک دانشکاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2013.31953
چکیده

برآورد غلظت ذرات معلق با استفاده از تعیین عمق نوری هواویزها (AOD) کاربرد بسیاری در تحقیقات مرتبط با آلودگی هوا دارد. در مقاله حاضر عمق نوری هواویزها در زنجان و تهران درحکم نمونه‌ها‌‌یی از مناطق شهری و اَبَرشهری در دوره دسامبر 2009 تا سپتامبر2010 بررسی شده است. بدین‌منظور از داده‌ها‌‌ی حس‌گر مادیس و همچنین نورسنج خورشیدی مرکز تحصیلات تکمیلی زنجان و دید افقی ایستگاه‌ها‌‌ی همدیدی واقع در موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران و زنجان، در تعیین AOD استفاده شده است. داده‌ها‌‌ی نورسنج خورشیدی برای ارزیابی درستی داده‌ها‌‌ی به‌دست آمده با حس‌گر مادیس و دید افقی در زنجان به کار رفته که دقت زیاد اندازه‌گیری‌های مادیس را نشان می‌‌‌دهد.  ارزیابی نتایج اندازه‌گیری عمق نوری هواویزها با حس‌گر مادیس و نورسنج خورشیدی در زنجان، همبستگی این دو عمق نوری را با ضریب 87/0 نشان می‌دهد. مقادیر AOD برآورد شده از دید افقی همراه با نتایج اندازه‌گیری‌های نورسنج خورشیدی (با ضریب همبستگی 62/0) نیز برای ارزیابی میزان درستی استفاده از داده‌ها‌‌ی دید در تعیین میزان عمق نوری هواویزها در طول موج 550 نانومتر است. به‌علاوه، وجود همبستگی بین داده‌ها‌‌ی مادیس و نتایج حاصل از داده‌ها‌‌ی دید افقی (در حد 66/0 برای زنجان و 23/0 برای تهران) بیانگر امکان استفاده از داده‌ها‌‌ی دید به‌صورت کمی به‌منزلة منبع اطلاعاتی ثانویه و جایگزین اندازه‌گیری‌های ماهواره‌ای در تحقیقات آلودگی هوا به شکل روزانه است و این داده‌ها‌‌ به‌صورت روزانه و ساعتی در ایستگاه‌ها‌‌ی همدیدی به فواصل کم، در دسترس هستند.