فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هم‌نشین شدن واژگان در دو زبان عربی و فارسی را می‌توان تا حد زیادی ناشی از تناسب معنایی بین آن‌ها دانست؛ اما در زمان معاصر با گسترش هنجارگریزی، نوع جدیدی از آن شکل گرفت که دلالت بر عدم تناسب معنایی در ترکیب واژگان دارد. این نوع از هنجارگریزی که «فاوآمیزی» نامیده می‌شود، نخستین بار توسّط «میخائیل باختین» نظریه‌پرداز روس مطرح شد. این پژوهش سعی دارد به‌صورت تطبیقی و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، به جستجوی جلوه‌های «فاوآمیزی» و دلالت‌های آن در اشعار محمد عفیفی مطر (1935-2010) و احمد عزیزی (1337-1395) بپردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد، هر دو شاعر جهت خلق ترکیبات تازه در فرآیند فاوآمیزی، واژگان خود را از شبکه‌های مختلف معنایی همچون: طبیعت، انسان، حیوان، صنعت، دین و مذهب، برگزیده‌اند. کاربرد ترکیب‌های نامعمول و تصرف در اصول ساختار معنایی واژگان، اشعار این دو شاعر را از آفرینش‌های بدیع ادبی سرشار نموده و مخاطب را در درک مفهوم این ترکیبات به درنگ وا‌داشته‌ است. براساس تقسیم‌بندی انجام‌شده از شبکه‌های مختلف معنایی واژگان در آثار عفیفی مطر و عزیزی، مشخّص شد که ترکیب پدیده‌های طبیعی و مختصات انسانی، بیشترین بسامد را نسبت به باقی ترکیب‌ها دارد. به‌کارگیری این فنون ادبی در شناخت نگرش این دو شاعر و غنی‌سازی جلوه‌های زیبایی‌شناختی اشعار آن‌ها تأثیر بسزایی داشته است.