کودتا و سیاست در رمان‌های السمان والخریف و دکتر نون، زنش را بیشتر از مصدق دوست دارد

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد زبان و ادبیات فارسی، گرایش ادبیات تطبیقی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22126/jccl.2021.3552.1895
چکیده

در نوشتار پیش رو، دو رمان السمان والخریف نوشتة نجیب محفوظ و دکتر نون، زنش را بیشتر از مصدق دوست دارد اثر شهرام رحیمیان، با توجّه به همانندی‌ها و تفاوت‌های مضمونی و ساختاری که در این دو اثر وجود دارد، مبنای بحث و بررسی تطبیقی قرار گرفته است؛ بنابراین روش پژوهش تطبیقی، براساس مکتب آمریکایی و روش کلّی آن، توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر بهره‌گیری از داده‌های مستنتج از کتاب‌ها و مقاله‌های در ارتباط با مسئلۀ پژوهش است. ازجمله نتایج پژوهش این است که بین دو رمان ازنظر مضمونی شباهت‌های بیشتری دیده می‌شود و مشابهت‌های دو رمان در جنبه‌های فرمی و ساختاری در مرتبۀ بعدی قابل ملاحظه است. تفاوت‌های ساختاری در دو رمان، به‌علّت تفاوت سبک و رویکرد کلّی دو نویسنده است. به‎طور کلّی، نجیب محفوظ در این رمان رویکردی کلاسیک و متعارف دارد؛ امّا رحیمیان رویکردی مدرن و گاه ساختارگریزانه در پیش گرفته است. نکتۀ دیگر اینکه در این دو رمان، انقلاب‌های سیاسی و تأثیرشان بر زندگی  قهرمان دو رمان، در دو برهۀ سرنوشت‌ساز در تاریخ دو کشور واکاوی شده است.