نقد وبررسی شش دیدگاه درباره شرایط انتاج قیاس استثنائی در منطق سینوی (با تاکید بر شرطی متصل)
نویسندگان
1 گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس
2 گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس
3 گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.30497/ap.2015.52037چکیده
مقاله حاضر به بررسی و داوری نظرات منطقدانان سینوی درباره شرایط انتاج قیاس استثنائی (با تأکید بر شرطی متصل) اختصاص دارد. پس از بررسی متون متعدد منطق سینوی، مجموعه نظرات در شش دسته تقسیمبندی شده است. در دسته اول، شرطی در قیاس استثنائی به صورت مهمله استفاده میشود که با مبانی منطق سینوی در شرطیات هماهنگ نیست. با کنار گذاشتن این نظر درمییابیم همه منطقدانان سینوی درباره ضرورت لزومی بودن شرطی در قیاس استثنائی و امکان انتاج این قیاس با مقدمه شرطی موجبه کلیه، اشتراک نظر دارند. اما درباره امکان انتاج قیاس استثنائی با مقدمه شرطی سالبه، شرطی جزئیه و حذف شرطی شخصیه اختلافات نظر وجود دارد. سرانجام با تحلیل منطقی و بر پایه شواهد مبتنی بر زبان طبیعی به داوری این اختلافات پرداختهایم. بر این اساس نتایج زیر بدست آمده است. 1ـ شرطی در قیاس استثنایی باید کلی و لزومی باشد؛ 2ـ انتاج قیاس استثنائی از شرطی سالبه بر پایه بحث اختلاف میان سلب لزوم و لزوم سلب میباشد و تعیین موضع درباره آن منوط به تعیین موضع درباره تفسیر شرطی سالبه است؛ 3ـ قیاس استثنائی با مقدمه شرطی شخصیه، در صورت یکی بودن زمان یا حالت صدق شرطی و استثناء منتج خواهد بود.
